Het traject is een stapsgewijze informatiebron over alle onderdelen van inburgering. Daarbij is er voor gekozen om niet alleen het directe traject van inburgering te volgen maar ook aandacht te besteden aan de voorgeschiedenis en aan het vervolg.

Op 1 april is in de gemeente Amsterdam het project Doorgeleiding van Nieuwkomers naar Werk gestart. Dit project is speciaal bedoeld voor niet-uitkeringsgerechtigde nieuwkomers die graag willen werken. Deze nieuwkomers hebben het inburgeringsprogramma van INKA afgerond en gaan om diverse redenen geen aanvullende taalscholing volgen.

Verwacht wordt dat een groot deel van de deelnemers aan het project afkomstig zal zijn uit de groep van 'gezinsvormers': mensen die naar Nederland zijn gekomen om een nieuw gezin te vormen. Voor het project komen nieuwkomers in aanmerking die sterk gemotiveerd zijn om te gaan werken, maar voor wie gezien de complexiteit en de eisen van de Nederlandse arbeidsmarkt begeleiding en bemiddeling wenselijk is.

Het streven is om iedere deelnemer aan het project op een korte termijn door te geleiden naar passend en vast werk. Verwacht wordt dat de intensieve begeleiding per deelnemer gemiddeld een half jaar zal zijn. Voor de deelnemer zijn aan het begeleidings- en bemiddelingstraject, inclusief de trainingen, geen kosten verbonden.

Twee doelgroepen

Het project is gericht op twee subdoelgroepen:

• Nederlands sprekende nieuwkomers (Surinamers en Antillianen);
• nieuwkomers met Nederlands als tweede taal (afkomstig uit verschillende landen van herkomst).

Twee projecten

Het project Doorgeleiding van Nieuwkomers naar Werk bestaat dan ook uit twee projecten die zijn uitbesteed aan twee verschillende instanties:

het Regionaal Bureau Arbeidsvoorziening biedt aan honderd Nederlands sprekende nieuwkomers (Surinamers en Antillianen) een aantal aanvullende activiteiten ten behoeve van de doorgeleiding naar betaald werk. Onder meer: werkstage; cursus Nederlands op de werkvloer; sollicitatietraining en loopbaanbegeleiding.
het NIBO - Advies- en Trainingsbureau voor Arbeidsmobiliteit en Organisatieontwikkeling zal in de loop van één jaar 240 nieuwkomers begeleiden bij het zoeken naar betaald werk. Elke drie maanden zal een trainingsprogramma voor circa zestig mensen gestart worden. Bij de aanpak van het NIBO staat 1-op-1 coaching centraal. Het NIBO-project heet Nieuwkomers naar Werk.

Inschakeling van een commercieel bureau
Bureau INKA betaalt het project Nieuwkomers naar Werk uit eigen middelen. Opmerkelijk is dat Bureau INKA voor dit project het commerciële NIBO heeft ingeschakeld. "We hebben besloten het NIBO in te schakelen omdat het NIBO jarenlange ervaring heeft met arbeidsbemiddeling en snel een groot aantal mensen kan bedienen. Maar vooral ook omdat het NIBO – meer dan Arbeidsvoorziening tot nu toe – maatwerk kan bieden", licht de heer Demirbas van INKA toe.
Het ministerie van SZW heeft in november 1998 een deel van het reguliere budget voor Arbeidsvoorziening geoormerkt voor de inzet van extra bemiddelingsplannen voor minderheden (in fase 3). Arbeidsvoorziening Amsterdam heeft besloten die gelden in te zetten voor extra bemiddeling voor doorgeleiding naar werk van 956 nieuwkomers. Als het aantal nieuwkomers dat doorgeleiding naar werk nodig heeft uiteindelijk lager zal uitpakken dan worden de gelden alsnog ingezet voor andere minderheden. "Deze extra (financiële) middelen vanuit Arbeidsvoorziening Amsterdam waren echter niet voorzien, daarom waren reeds afspraken gemaakt met het NIBO", aldus de heer Demirbas.

Aanpak NIBO
"NIBO is in 1971 in de Bijlmermeer begonnen met taaltrainingen voor allochtonen", vertelt de heer Hans Nijsse projectmanager van het project Nieuwkomers naar Werk bij het NIBO. " Inmiddels hebben we ons ontwikkeld tot een landelijk opererend trainingsbureau voor arbeidsmobiliteit en organisatieontwikkeling. Naast een breed scala aan bedrijfstrainingen verzorgt NIBO voor diverse opdrachtgevers arbeidsmobiliteitsprojecten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Door het uitvoeren van deze projecten hebben we veel kennis en ervaring op kunnen doen met betrekking tot begeleiding en bemiddeling van nieuwkomers. Voor bijvoorbeeld de gemeenten Den Helder en Hoorn verzorgen we momenteel ook projecten waarin de nadruk ligt op bemiddeling van nieuwkomers, vooral vluchtelingen. We slagen erin om een groot deel van de deelnemers aan betaald werk te helpen. We werken in Hoorn ook samen met de Stichting Rentree - opgericht door Arbeidsvoorziening om samen met Vluchtelingenwerk en de gemeente meer te doen aan de toeleiding van nieuwkomers naar werk – zodat we onze kennis ook overdragen. We willen graag mensen bemiddelen die niet door andere instanties bemiddeld worden.

1-op-1 coaching
In het project Nieuwkomers naar Werk van NIBO zal vooral de 1-op-1 coaching, ofwel maatwerk, centraal staan. De individuele omstandigheden, vaardigheden en mogelijkheden vormen het uitgangspunt voor de intensieve begeleiding. De trainingen worden gegeven in kleine groepjes van zo’n zes personen en daarnaast krijgt iedereen gedurende het hele project een persoonlijke coach. "We gaan uit van de mogelijkheden en capaciteiten die elk individu heeft. Er vindt eerst overdracht plaats van de cursistenbegeleider (ROCA) en de trajectbegeleider (van één van de Amsterdamse stadsdelen) aan NIBO. Daarna doet het NIBO voor zover nodig nog een keer een intake. De eerste weken zijn er vooral op gericht om de beroepswensen, de mogelijkheden en vaardigheden nader te bepalen."
"In het kader van die kennismaking doen we ook een aantal potentieel beoordelingen, ofwel assessments, om te kijken wat iemands sterke en minder sterke punten zijn. Deze assessments zijn speciaal toegesneden op nieuwkomers. Uit ervaring weten we dat je niet zomaar een potentieel beoordeling kunt doen bij een nieuwkomer, omdat ze vaak vanuit hun eigen cultuur sociaal wenselijke antwoorden geven." Daarna maakt de coach persoonlijke afspraken met de nieuwkomer voor het uitvoeren van een aantal kleine opdrachten. Een belangrijk onderdeel is het onderzoeken wat voor een netwerk iemand heeft en hoe hierin verbetering kan worden gebracht."

Nederlandse werkcultuur
De werkwijze van het NIBO is altijd gericht op de ‘Kortste Weg naar Werk’. De rest van het traject is daarom zo praktisch mogelijk. "We gaan er vanuit dat als de nieuwkomer eenmaal aan het werk is, de integratie ook beter en sneller zal verlopen. Maar het streven is wel om voor elke nieuwkomer een passende en vaste baan te vinden. Ik verwacht dat het grootste knelpunt bij de bemiddeling naar werk bij deze groep het taalniveau zal zijn. We gaan echter geen NT2-cursussen aanbieden, wèl korte cursussen vaktaal of cursussen gericht op de terminologie van de arbeidsmarkt (Nederlands op de Werkvloer)", aldus Nijsse.

"Het gaat erom die kennis over te dragen die de nieuwkomer nodig heeft om zich staande te houden op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat betekent dat men bekend moet worden met de Nederlandse gewoontes ofwel de Nederlandse werkcultuur. Bijvoorbeeld dat: je in de pauze niet door moet werken omdat dat scheve gezichten geeft en dat je ‘nee’ moet durven zeggen. Onze coachen zijn zich vooral bewust van hun eigen culturele gedrag, daar reflecteren we op en dat dragen we over." Tegelijkertijd dienen de coachen bij de werkgevers ‘goodwill’ te kweken om nieuwkomers in dienst te nemen. Er zijn helaas nog altijd veel vooroordelen. Een werkstage is ook in dat kader vaak een goed instrument om de nieuwkomer en een Nederlandse werkgever met elkaar kennis te laten maken.

Korte praktijkopleidingen en Toekomst-training
Verder verzorgt het NIBO gedurende het trainingsprogramma dat drie maanden loopt:
korte praktijkopleidingen, zoals: computertraining (Word), telefoontraining, sollicitatietraining en een basiscursus administratie; en een toekomst-training.
Tijdens het traject gaan de trainer/coaches samen met de deelnemer actief op zoek naar een passende functie met voldoende perspectief. NIBO beschikt over een netwerk van werkgevers in de Amsterdamse regio. "We maken de mensen duidelijk dat we ze op dit moment niet aan een droombaan kunnen helpen. Maar dat ze de baan waar ze nu in terecht kunnen komen, moeten zien als het begin van een langer traject. Daarom is het belangrijk dat men zich een goed beeld vormt van in wat voor soort werk men uiteindelijk wil en kan terecht komen."
"Deze groep nieuwkomers heeft al een heel inburgeringsprogramma achter de rug als ze aan het project beginnen. Het belangrijkste is om de mensen wegwijs te maken op de Nederlandse arbeidsmarkt." Ook nadat de nieuwkomers werk hebben gevonden – de prognose is dat 75% binnen een half jaar betaald werk vindt – blijft de coach nog drie maanden lang begeleiden. "Dat is absoluut nodig om allerlei zaken uit te leggen als het invullen van formulieren en hoe het werkt met vakantiedagen. Verder zijn we natuurlijk altijd benieuwd of werkelijk een goede match is gemaakt tussen werknemer en werkgever. Mocht het toch niet lukken, dan kan de deelnemer terugkomen voor verdere begeleiding en bemiddeling."

Verder naar: INKA in InburgerNet;
INKA op het Internet: http://www.zorgstad.amsterdam.nl/inka
NIBO, Wibautstraat 116-118, contactpersoon Hans Nijsse, 020 – 562 63 64.