Voorbeelden van de nieuwe documenten en een beschrijving van de omwisseling

De Limburger, mei 2001
Jonge asielzoekers zonder goed asielverhaal moeten zo snel mogelijk weer terug naar hun vaderland. Daarvoor wil staatssecretaris Kalsbeek (PvdA) van justitie deze jongeren gedurende een periode van zes tot negen maanden speciaal op de terugkeer gerichte opvang geven.

De Limburger, mei 2001
Jokkende jonge asielzoekers moeten sneller land uit
DEN HAAG Jonge asielzoekers zonder goed asielverhaal moeten zo snel mogelijk weer terug naar hun vaderland. Daarvoor wil staatssecretaris Kalsbeek (PvdA) van justitie deze jongeren gedurende een periode van zes tot negen maanden speciaal op de terugkeer gerichte opvang geven.

Zo'n 95 procent komt zonder papieren Nederland binnen. Alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's) die wel in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning gaan naar een opvang waar ze voorbereid worden op hun integratie in de Nederlandse maatschappij. Dat stelt Kalsbeek voor in een notitie aan de Tweede Kamer.
Ama's vanaf vijftien jaar mogen blijven tot het moment waarop er goede opvang in het land van herkomst is gevonden of tot ze achttien jaar zijn. Jonge asielzoekers die niet willen meewerken aan het vaststellen van hun identiteit of aan terugkeermogelijkheden -de zogenaamde jokkende ama's- krijgen sowieso geen verblijfsvergunning. Kalsbeek wil een specifieker botonderzoek om te kunnen vaststellen of een asielzoeker jonger of ouder dan vijftien is.
Deze en andere maatregelen moeten er voor zorgen dat de toenemende stroom van alleenstaande minderjarige asielzoekers afneemt. Vijf jaar geleden waren dat er nog 1562, in 2000 waren dat er al 6681.
De staatssecretaris erkent dat het niet makkelijk is om ama's terug te sturen. "Het belangrijkste is dat we als overheid ophouden met het uitzenden van dubbele boodschappen', meent ze. "Tenslotte zijn kinderen er bij gebaat om in hun eigen omgeving op te groeien.' Kalsbeek wil verder aan de grens scherper controleren op binnen komende kinderen. Vanaf 1 oktober moeten in Nederlandse paspoorten kinderen met een foto staan bijgeschreven. Daardoor wordt voorkomen dat andere kinderen mee het land in worden genomen, die vervolgens gepresenteerd worden als jonge asielzoekers.

Het Parool, 2 mei 2001 
Als Nederland het aantal asielaanvragen van minderjarigen wil terugdringen, werkt volgens haar maar één middel: diegenen terugsturen van wie het 'vluchtverhaal' niet klopt, naar schatting tachtig procent van deze groep.

Het Parool, 2 mei 2001
Beleid alleenstaande minderjarige asielzoekers wordt strenger
DEN HAAG - Het beleid tegen alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's) wordt strenger. Ook de asielaanvraag van kinderen jonger dan vijftien jaar zal worden afgewezen als ze jokken over hun 'vlucht'. Uitgeprocedeerde jongeren zullen worden teruggestuurd. De opvang van het grootste deel van deze groep zal gericht zijn op terugkeer. Dat zei staatssecretaris Ella Kalsbeek van Justitie gisteren op een persconferentie. Kalsbeek stuurde de Tweede Kamer gisteren een notitie met de nieuwe beleidsplannen.
''We moeten ophouden met het zenden van dubbele boodschappen,'' aldus Kalsbeek. Als Nederland het aantal asielaanvragen van minderjarigen wil terugdringen, werkt volgens haar maar één middel: diegenen terugsturen van wie het 'vluchtverhaal' niet klopt, naar schatting tachtig procent van deze groep.
De opvang van het merendeel van de alleenstaande minderjarige asielzoekers zal worden gericht op hun terugkeer. Ze mogen niet de indruk krijgen dat ze in Nederland kunnen blijven. Ze krijgen les in hun eigen taal en worden in contact gebracht met landgenoten.
De ama's moeten voortaan ook meer meewerken aan het IND-onderzoek. Ze moeten drie adressen opgeven om hun identiteit te kunnen controleren. Als ze niet meewerken of jokken, krijgen ze geen verblijfsvergunning. Andere jongeren mogen tijdelijk blijven, maar moeten terug zodra ze achttien jaar zijn.

Ook de zogeheten kindgezinnen, hele jonge kinderen onder begeleiding van een ouder broertje of zusje, zullen niet zo gemakkelijk meer een verblijfsvergunning krijgen. Kalsbeek vreest dat er anders steeds meer zeer jonge asielzoekers komen.
Vorig jaar kwamen er 6681 ama's naar Nederland. Justitie verwacht dat dit cijfer zal oplopen tot achtduizend in het jaar 2006, als er niets tegen wordt gedaan. Het beleid moet het getal terugbrengen tot 5800.
Om mensensmokkel tegen te gaan, moet in paspoorten van ouders een pasfoto van hun kinderen worden opgenomen. Dan is het moeilijker een kind mee te nemen dat later asiel aanvraagt.

De Opbouw, 2 mei 2001
Vooral voor alleenstaande asielzoekers onder de veertien jaar zijn de plannen "desastreus", aldus E. Faber van de Opbouw. De voogdij-instelling vindt het 'pedagogisch onverantwoord' om kinderen na drie jaar in de opvang terug te sturen.

Voogd jonge asielzoekers is woedend over maatregelen Justitie
ROTTERDAM, 2 MEI.
Stichting De Opbouw, de voogdij-instelling voor minderjarige asielzoekers, is woedend over maatregelen van staatssecretaris Kalsbeek (Justitie) om het aantal minderjarige asielzoekers terug te dringen. 
Volgens de Opbouw worden ,,de belangen van kinderen ondergeschikt gemaakt aan het vreemdelingenbeleid''. Vooral voor alleenstaande asielzoekers onder de veertien jaar zijn de plannen ,,desastreus'', aldus E. Faber van de Opbouw. De voogdij-instelling vindt het ,,pedagogisch onverantwoord'' om kinderen na drie jaar in de opvang terug te sturen.
Kalsbeek stuurde haar nota over minderjarige asielzoekers, zogeheten ama's, gisteren naar de Tweede Kamer. De nota bevat een serie maatregelen om de komst van ama's naar Nederland te beperken en hen sneller uit de opvang te kunnen zetten als ze geen verblijfsvergunning krijgen. Ook moet meer gedaan worden aan terugkeer naar het land van herkomst.
Volgens Kalsbeek zijn de maatregelen nodig. Zij benadrukte gisteren dat naar schatting tachtig procent van de 6.700 ama's die vorig jaar asiel vroegen, geen recht op een verblijfsvergunning heeft. Zij zullen worden opgevangen in een 'terugkeercentrum'. Daar mogen ze blijven tot ze 18 jaar zijn. Daarna moeten ze terug, en als dat niet lukt worden ze op straat gezet.
De ama's blijken vrijwel allemaal (95 procent) in Nederland te arriveren zonder paspoort of papieren. Dit maakt het moeilijk hun identiteit en land van herkomst vast te stellen. Als zij hierover liegen of niet meewerken aan het vaststellen van hun identiteit, verliezen zij voortaan de kans op een verblijfsvergunning.

Een ander probleem dat Kalsbeek wil aanpakken is de grootschalige smokkel van ama's. Naar schatting 95 procent zou met behulp van mensensmokkelaars naar Nederland komen. Kalsbeek wil de grenscontroles opvoeren en smokkelroutes in kaart brengen. Het door Kalsbeek voorgestelde beleid moet het ook mogelijk maken te bezuinigen op de kosten voor de opvang van asielzoekers, wat voorzien is in het akkoord over de begroting voor volgend jaar.
Volgens de Opbouw is het terugkeerbeleid, centraal in de plannen van Kalsbeek, ,,tot mislukken gedoemd.''
Alle ama's die niet in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning moeten voortaan terug, zoals dat ook voor asielzoekers geldt. De Opbouw vreest echter dat dit niet zal gebeuren en dat ,,kinderen in de illegaliteit en daaraan verbonden verschijnselen van prostitutie en criminaliteit zullen verdwijnen.''

NRC-Handelsblad, 16 februari 2001
Justitie heeft tot dusverre nauwelijks iets gedaan aan de uitzetting van minderjarige vreemdelingen die zonder begeleiding van ouders en zonder dwingende reden naar Nederland zijn gekomen.

NRC-Handelsblad, 16 februari 2001
Justitie laat jonge asielzoekers met rust
DEN HAAG. Justitie heeft tot dusverre nauwelijks iets gedaan aan de uitzetting van minderjarige vreemdelingen die zonder begeleiding van ouders en zonder dwingende reden naar Nederland zijn gekomen.
Dat moest, staatssecretaris Kalsbeek (Justitie) gisteren toegeven tijdens een overleg in de Tweede Kamer over het probleem rond de stroom 'alleenstaande minderjarige asielzoekers' (ama's), die een sterke voorkeur voor Nederland blijken te hebben. Een jaar geleden zegde Kalsbeeks voorganger Cohen toe werk te zullen gaan maken van dat terugstuurbeleid, onder andere omdat steeds duidelijker wordt dat er mensensmokkelorganisaties achter blijken te zitten, die Nederland aantrekkelijker vinden dan andere lidstaten van de Europese Unie. Kalsbeek: "Dat probleem is duidelijk van de laatste tijd. Vijf jaar geleden had niemand er ooit van gehoord."

Plannen om de jongeren terug te sturen zijn er wel, maar er wordt hoegenaamd geen gevolg aan gegeven, zo moest Kalsbeek bekennen. Er komen steeds meer minderjarige asielzoekers naar Nederland, terwijl dat in andere Europese landen niet gebeurt, maakte premier Kok vorige week al bekend na afloop van het kabinetsberaad. Gevolg daarvan is dat de opvang weer voor meer dan honderd procent is bezet en er voor ernstige problemen moet worden gevreesd. Die toename moet volgens Kalsbeek hoognodig worden verminderd.

Krantenbericht, 14 april 2001
De behandeling wordt soberder en het is de bedoeling dat er veel meer teruggestuurd worden dan nu het geval is. Dat klinkt niet sympathiek, maar wanneer er niets gedaan wordt, zal het aantal ama's nog verder toenemen. In vier jaar tijd steeg hun aantal van 1600 naar 6700. Straks zijn het er meer dan 10.000 per jaar.

Notitie staatssecretaris Kalsbeek
Wie een beetje thuis is in het gangbare afkortingenjargon kent inmiddels ook het woord ama. Ama's zijn alleenstaande minderjarige asielzoekers. Die ama's vormen een groeiend probleem. Er komen er steeds meer hierheen en hun opvang is relatief duur.
Vandaar dat deze week in het kabinet een notitie van staatssecretaris Kalsbeek besproken is om een dam op te werpen tegen deze groep asielzoekers. De behandeling wordt soberder en het is de bedoeling dat er veel meer teruggestuurd worden dan nu het geval is.
Dat klinkt niet sympathiek, maar wanneer er niets gedaan wordt, zal het aantal ama's nog verder toenemen. In vier jaar tijd steeg hun aantal van 1600 naar 6700. Straks zijn het er meer dan 10.000 per jaar.
Nu is bij volwassen asielzoekers de kans reëel dat zij allerlei aanpassingsproblemen vertonen. Wanneer echter kinderen van 13 of 14 jaar zonder hun ouders hierheen komen, moet men niet vreemd opkijken wanneer dat tot ontsporingen leidt. Een deel van hen komt in de prostitutie terecht. In een aantal gevallen was dat ook de opzet van de smokkelbende die hen hierheen gebracht heeft.

Het is niet goed dat kinderen op deze manier opgroeien. Daar moet de rem op gezet worden. Naarmate Nederland ruimhartiger is in het toelaten van deze jongeren en naarmate hun opvang, verzorging en scholing royaler is, trekken we steeds meer nieuwe ama's aan. Die verhalen gaan als een lopend vuurtje de wereld over, zeker naar die landen waaruit grote groepen afkomstig zijn.
Nu is het ongetwijfeld waar dat veel van die jongeren daar in moeilijke en armoedige omstandigheden opgroeien. Van hun kant bezien en van die van hun ouders is het niet onbegrijpelijk dat ze proberen naar ons land te komen. Ook al kost dat vaak een vermogen en zijn de reisroutes gevaarlijk. Maar eenmaal in Nederland komen ze, althans materieel gezien, in een paradijs terecht. In een aantal gevallen worden kinderen hierheen gestuurd als kwartiermakers voor hun ouders.
Ama's mochten tot dusver eerder in Nederland blijven dan volwassen asielzoekers. Vandaar dat asielzoekers die rond de 20 zijn vaak een lagere leeftijd opgeven, om nog onder het milde ama-regime te vallen.

Ongetwijfeld zijn er in China en zeker in Afrika miljoenen jongeren die naar onze begrippen kansarm zijn en in ellendige omstandigheden verkeren. Die kunnen we echter niet allemaal hierheen halen. Dat is geen zinvolle aanpak van het mondiale armoede- en oorlogsprobleem.
Wanneer ze op eigen houtje hierheen komen, moeten we daar geen premie op zetten. Hun reis hierheen verleent hun moreel gezien niet meer rechten dan hun leeftijdgenoten die in Afrika of China zijn achtergebleven. We moeten ook geen privileges verbinden aan het verbreken van het gezinsverband. Een harde aanpak is daarom nodig om de wassende stroom ama's te keren. Het is zelfs de vraag of de nu voorgestelde maatregelen voldoende zullen zijn.

De Telegraaf, 12 april 2001
Deze drastisch maatregel wil staatssecretaris Kalsbeek (Asielzaken) nemen om de enorme instroom van deze jonge vluchtelingen naar Nederland fors terug te dringen.

Maatregelen tegen instroom minderjarige asielzoekers
AMSTERDAM - Alle alleenstaande, minderjarige asielzoekers moeten ongeacht hun leeftijd terug naar hun land van herkomst zodra zij in Nederland niet in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning.
Deze drastisch maatregel wil staatssecretaris Kalsbeek (Asielzaken) nemen om de enorme instroom van deze jonge vluchtelingen naar Nederland fors terug te dringen.
De ministerraad buigt zich vandaag over een groot pakket maatregelen van de PvdA-bewindsvrouw.
Minderjarige, alleenstaande asielzoekers krijgen nu allemaal nog een verblijfsvergunning als zij op hun achttiende leeftijd drie jaar of langer in Nederland blijken te zijn. Alleen de groep vluchtelingen die op hun vijftiende of op latere leeftijd naar Nederland is gekomen, moet uiteindelijk terug.
Kalsbeek wil deze leeftijdsgrens geheel loslaten. De bewindsvrouw wil alleen de alleenstaande, minderjarige asielzoekers toelaten, die volgens de criteria die ook voor volwassen vluchtelingen gelden aanspraak kunnen maken op een verblijfsvergunning. De rest wordt teruggestuurd als er in hun thuisland opvang is volgens de daar geldende maatstaven. Dit kan bijvoorbeeld een familielid zijn of een weeshuis.
Deze en andere maatregelen moeten er toe leiden dat het aantal jonge asielzoekertjes dat naar Nederland komt in 2006 is teruggebracht naar ongeveer 5800. Kalsbeek schat in dat de instroom verdubbelt als het door haar voorgestelde plan niet wordt ingevoerd. Vorig jaar kwamen er bijna 6700 minderjarige asielzoekers zonder begeleiding naar ons land.

Terugverdienen
Dit jaar heeft de PvdA-bewindsvrouw ongeveer f200 miljoen extra nodig om deze groep asielzoekers op te vangen en de door haar voorgestelde maatregelen in te voeren. Maar Kalsbeek verwacht dat zij dit bedrag snel zal terugverdienen zodra er minder jonge vluchtelingen naar Nederland komen.
Van het extra geld wil de staatssecretaris ook een twintigtal andere, kleinere maatregelen nemen die ouders in het buitenland moeten afschrikken om hun minderjarige kinderen op het vliegtuig naar Nederland te zetten.
Zo moet er meer worden geïnvesteerd in het onderzoek naar de identiteit van de jonge vluchtelingen die terug moeten keren. Ook wordt het aantal controles van de documenten op Schiphol drastisch uitgebreid en wordt de gegevensuitwisseling met het land van herkomst flink verbeterd.
Verder wil Kalsbeek dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) straks voor de opvang van de minderjarige, alleenstaande asielzoekers gaat zorgen. Nu gebeurt dit nog door Stichting De Opbouw.

Terug naar: Inleiding
AMA's algemeen
AMA-nota, 1 mei 2001
AMA's Handelingen Tweede Kamer 
15 februari 2001