Terug naar: Tweede voortgangsrapportage

Rapportage Groot project

Bijlage A:
Overzicht stand van zaken 10 ontwikkeltrajecten Taskforce Inburgering (juni 2002)

De gemeenten hebben de verantwoordelijkheid voor de regievoering ten aanzien van inburgering. In het ontwikkeltraject Versterking Regiefunctie Gemeenten gaat het om het geven van handreikingen aan gemeenten om de gemeentelijke regievoering op het vlak van integrale inburgering (beter) vorm te geven. De handreikingen richten zich op de bestuurlijke en ambtelijke coördinatie, de inrichting van een interactief beleidsvormingsproces en externe interventies. Hiervoor worden twee instrumenten ontwikkeld. Een regiescan, waarmee een gemeente haar huidige wijze van invulling van de regiefunctie kan bepalen als ook het gewenste kwaliteitsniveau. Met het instrument 'effectieve ketensturing' wordt de gemeente handreikingen gedaan om zichzelf als regisseur te positioneren en de inburgeringsketen optimaal in te richten.

Hoorn, Helmond, Tilburg, Groningen, Zoetermeer, Maastricht en Leeuwarden.

• Opstellen, evalueren en aanpassen regiescan en handleiding
• Uitvoeren van de regiescan
• Opstellen gemeentelijke actieplannen voor versterking regievoering
• Handreiking maken voor aanpak (her)inrichten inburgeringsketen, opzetten integraal inburgeringsbeleid, definiëren sturingsrelaties en sturingsinstrumenten, belegging bestuurlijke regiefunctie, belegging ambtelijke regiefunctie, handreiking interactieve beleidsvorming etc.)
• Opzetten instrument voor effectieve ketensturing

Getracht wordt de intergemeentelijke samenwerking te bevorderen door:

• gebruik van bestaande voorbeelden (West-Friesland, Zuid Holland Zuid e.d.)
• Door ondersteuning van intergemeentelijke samenwerking in Parkstad en Rijnmond komen tot good practices voor andere gemeenten
• bundelen en verspreiden van kennis en expertise (netwerken)
• workshops (OTIS-sessies) voor gemeenten (op aanvraag).

Deze workshops worden georganiseerd aan de hand van een thema en wordt gebruikt om zaken te benoemen en te verankeren. Er is één proefsessie in Enschede geweest. Een andere proefsessie is voorbereid voor Nieuwegein.

• Ondersteuning Parkstad Loopt
• Ondersteuning Rijnmond Loopt
• Publicatie good practice Gerealiseerd 25 februari
• OTIS-Rendez Vous Gerealiseerd 25 februari
• (kennisuitwisseling en netwerkvorming)
• OTIS-sessies Nog in stadium van proefsessies
• Netwerkvorming en kennisbank Loopt

Gemeenten in regio s Rijnmond en Parkstad

• Ondersteuning Parkstad. Bestuurlijk overleg geweest met als resultaat dat ook de nieuwe colleges verder willen met een Regionaal Bureau Nieuwkomers. Besluit wordt nu verder uitgewerkt.
• OTIS-sessie. In de regio Hengelo-Enschede heeft inmiddels proefsessie plaatsgevonden met als resultaat dat gemeenten een bestaande samenwerking willen voortzetten èn op onderdelen vernieuwen. Proefsessie in Nieuwegein is in voorbereiding.
• Netwerkvorming en kennisbank. De Beuk heeft een aantal suggesties hiervoor gedaan op basis waarvan nadere uitwerking zal plaatsvinden.

De gemeente heeft met meerdere partijen in de inburgeringsketen een inkooprelatie. Zij koopt

bijvoorbeeld NT2 onderwijs, kinderopvang of trajectbegeleiding in. De gemeente is dus inkoper van inburgeringsdiensten. Deze inkooprol is binnen veel gemeenten nog onvoldoende geprofessionaliseerd. Zo zijn in de contracten die gemeenten afsluiten veelal geen concrete prestatieafspraken gemaakt. Ook zijn de afspraken over de te leveren management- en verantwoordingsinformatie onvoldoende uitgewerkt. Verder ontbreken vaak afspraken over de consequenties van het niet nakomen van de afgesproken prestaties.

Het gehele inkoopproces zelf vraagt ook om professionalisering. Heldere offerte- en aanbestedingsprocedures zijn nodig om tot goede prijs- en prestatieafspraken te komen. Zeker als de gedwongen winkelnering bij het ROC verdwijnt, neemt het belang van een professioneel inkoopproces toe. De gemeente beschikt dan immers over grote hoeveelheden vrij te besteden inburgeringsmiddelen. De druk op het inkoopproces neemt verder toe als de diversiteit aan in te kopen producten toeneemt door bijvoorbeeld de inzet van duale trajecten.

De professionalisering van de inkoopfunctie kan op diverse manieren plaatsvinden: de gemeente kan de inkoopexpertise van buitenaf aantrekken of gebruik maken van de kennis die bij andere gemeentelijke afdelingen aanwezig is. Uiteraard kan via scholing van eigen medewerkers ook veel winst worden geboekt.

Parkstad, Helmond en Vlaardingen

• Samen met SLO Cascander is gewerkt aan de inventarisatie prestatie-indicatoren. (met interactieve ondersteuning vanuit Helmond en Enschede). Ook OT10 is hierbij betrokken.
• Eerste bijeenkomst Prestatie-indicatoren is geweest.
• Laatste voorbereidingen zijn getroffen voor 4 expertbijeenkomsten met Parkstad: opdracht samenstellen van een voorbeeld raam- en productovereenkomst
• Er zijn afspraken gemaakt met Vlaardingen over de inventarisatie proces en organisatie inkoop.
• Kostprijsmodel van de Bve Raad zal in juni getoetst worden door een onafhankelijke derde.

Het OT Vraag en Aanbod, Uitval- en Sanctiebeleid ontwikkelt voor gemeenten instrumenten om inzicht te krijgen in de cursusbehoefte onder oudkomers en zodoende vraag en aanbod beter op elkaar te laten aansluiten en de wijze waarop uitval onder nieuwkomers en oudkomers kan worden beperkt. Tevens wordt er gewerkt aan de vormgeving van wachtlijstbeheer en -beleid .

Producten

een vraaganalyse-instrument oudkomers met de componenten:

• een handreiking bepaling omvang en samenstelling van groep oudkomers
• een modulair opgebouwd voorbeeldonderzoek waarmee de cursusbehoefte van oudkomers kan worden gemeten
• een vertaling van de cursusbehoefte naar gemeentelijk inkoopbeleid
• een organisatiemodel voor een centraal coördinatiepunt wachtlijsten en good practices van wachtlijstbeleid en  beheer
• een set van instrumenten ter bestrijding van uitval:
• een handreiking hoe verzuim en uitval wordt gedefinieerd en in beeld kan worden gebracht
• een uitgewerkt en uitgetest voorbeeldonderzoek, waarmee gemeenten en onderwijsinstellingen beter inzicht krijgen in de factoren die de kans op uitval verkleinen, voorzien van de uitkomsten in de drie ontwikkeltraject-gemeenten
• good practices van uitval- en sanctiebeleid, waaronder vormen van verzuimpreventie en de toepassing van incentives

Den Bosch, Roosendaal, Amersfoort en Eindhoven

• Begeleiden van voortgang Uitvalonderzoek en Cursusbehoefteonderzoek, w.o. nauwe begeleiding van de uitvoering van de onderzoeken en de rapportage hierover. Diverse bijeenkomsten met een begeleidingscommissie
• Bespreking met diverse gemeenten over de contouren van uitvalbeleid
• Bijeenkomst OT: centraal stond presentatie concept rapportages en vervolgstappen die we binnen gemeenten gaan zetten
• Beleggen van 4 RTI bijeenkomsten in mei en juni om de uitkomsten van het onderzoeken en de vervolgacties te bespreken
• Samen met Bve Raad en VNG werken aan een brief met aanbevelingen over uitwerken definities en contouren uitvalbeleid op lokaal niveau, tot 18 juni wekelijks hierover afstemming
• Opstellen gespreksnotitie wachtlijstbeleid en  beheer
• Verwerking reacties van gemeenten m.b.t. handreiking omvang oudkomers
• Schrijven van notitie Zwangerschap en WIN

In het OT Inburgeringsonderzoek wordt gewerkt aan een innovatieve aanpak van het inburgeringsonderzoek. Centraal in deze innovatieve aanpak staat de inburgeraar, de integrale aanpak van de inburgering en het aan de inburgeraar aanbieden van een passend inburgeringstraject gericht op het doelperspectief.

De innovatieve focus heeft veelal een herinrichting van de organisatie en een herdefiniëring van de werkprocessen en de samenwerking tussen betrokken partijen tot gevolg.

Vragen die aan de orde komen zijn gericht op de organisatie, de kwaliteit, de afstemming op het inburgeringsprogramma en het integrale traject. Bovendien wordt het inburgeringsonderzoek dynamisch vormgegeven, er kunnen zich immers ontwikkelingen voordoen die aanleiding geven tot herijking van het trajectplan.

Deventer, Nijmegen, Den Bosch, Bergen op Zoom en Rotterdam.

• Het integrale intakeformulier is af. De komende 2 maanden zal gewerkt worden aan de handleiding. Bovendien zal de informatievraag van de verschillende partijen schematisch opgenomen worden, zodat alle partijen inzicht hebben in het hoe, wat en waarom van vragen in het inburgeringsonderzoek.
• Een extern bureau ontwikkelt een beslisboom, die behulpzaam kan zijn bij het afnemen van het inburgeringonderzoek.
• Aan de hand van intakeformulier hebben gemeenten hun werkprocessen omtrent het inburgeringsonderzoek geanalyseerd, zij willen met geïntegreerd intakeformulier gaan werken. Het gebrek aan een geautomatiseerde versie vormt een knelpunt.
• Landelijke bijeenkomst met de deelnemende gemeenten.

Inburgering wordt vaak in eerste instantie teruggebracht tot het leren van Nederlands. Het kan ook anders: bij duale trajecten vormt het doelperspectief van de inburgeraar het uitgangspunt. Welke rol en positie kan en wil de inburgeraar in de Nederlandse samenleving vervullen, bijvoorbeeld opvoeder of kostverdiener. Bij duaal gaat het om het leren van Nederlands in de praktische context waarin iemand zich bevindt zoals in werk, beroepsopleiding, opvoedingsondersteuning of sociale activering. De verschillende componenten worden tegelijkertijd aangeboden en hebben ook betrekking op elkaar.

• Brochure Duaal en werk Eind juni
• Digitale werkwijzer september

ROC Amsterdam, Den Haag, Almelo, Gouda, Hengelo, Haarlem, Delft, Breda, Spijkenisse, Purmerend en Zaanstad

• Samenwerking met SZW in het kader van het RGO met bedrijven die een convenant hebben gesloten m.b.t. duale trajecten
• Afstemming en samenwerking met SZW over het TPG-project "In-house-inburgering"
• Samenwerking met Sovov in het zorgtraject van Arcares in de V&V-sector (verpleging en verzorging)
• Interdepartementale werkgroep duale trajecten
• Landelijke OT-bijeenkomsten
• Bezoeken aan deelnemende gemeenten aan het OT
• Afstemming met ITTA over de campagne "Nieuwe kansen voor anderstaligen en beroepsopleidingen"
• Diverse workshops over duale trajecten waaronder bij de Bve Raad en onlangs in de gemeente Rotterdam

Verbetering van de inburgering door het versterken van het onderwijsprogramma, dat wordt ingevuld vanuit het doelperspectief van de inburgeraar, op basis waarvan maatwerk aan de inburgeraar wordt geboden en de inburgeraar aanspreken op eigen verantwoordelijkheid. Een onderwijsprogramma dat tot stand komt in het spanningsveld tussen de diverse actoren: gemeente als regisseur, het ROC als onderwijsaanbieder en andere uitvoerende partijen. In het ontwikkeltraject wordt gewerkt aan het ontwikkelen en implementeren van nieuwe onderwijsprogramma s voor bepaalde klantgroepen; pilots waarin ICT wordt ingezet.

Arnhem, Leiden, Oss, Schiedam en Zwolle

• Opstellen en verzenden van 2-wekelijkse elektronische nieuwsbrief
• Landelijke bijeenkomst OT mei
• Rondgang deelnemende gemeenten en ROC s
• Overleg met externe partijen als CINOP, LDC en St. Website Nedwerk over de ICT projecten

"Trajectbegeleiding als instrument om te komen tot een integrale aanpak". Vanuit dit thema werkt het ontwikkeltraject aan een herbezinning op de positionering van trajectbegeleiding.

De Taskforce Inburgering ondersteunt gemeenten door te helpen met het ontwikkelen van een visie op trajectbegeleiding, het definiëren van de verschillende klantgroepen voor trajectbegeleiding en om de visie en klantgroepen aan middelen en ambitieniveau te koppelen. Met deze bagage kan een gemeente inspelen op diverse ontwikkelingen rond oudkomers, sluitende aanpak, de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor niet-uitkeringsgerechtigden, het CWI en klantmanagement. Welke organisatievorm van trajectbegeleiding sluit daarop aan en hoe stuur je op de kwaliteit van trajectbegeleiding. Voor maatschappelijke begeleiding vindt een vergelijkbare exercitie plaats.

Almere, Deventer, Amersfoort, Alkmaar, Capelle en Lelystad

Activiteiten

• Diverse expertmetingen, o.a. over casemanagement
• Ganzenbordspel ontwikkeld en getest ten behoeve van visieontwikkeling
• Balanced Score Card ingezet ten behoeve van positionering trajectbegeleiding
• Rondetafelgesprekken en begeleidingscommissie KeyZen onderzoek dienstverleningsconcepten
• Diverse bijeenkomsten Driehoeksoverleg: VWS, Forum en TI
• Deelneming aan carrouselbijeenkomsten
• Ontwikkelen prestatie-indicatoren traject/maatschappelijke begeleiding
• Begeleiding tevredenheids- en behoefteonderzoek
• Diverse bijeenkomsten werkgroep maatschappelijke begeleiding
• Onderzoek good practices maatschappelijke begeleiding
• Voorbereidingen werkconferentie trajectbegeleiding
• Voorbereidingen werkconferentie maatschappelijke begeleiding
• Voorbereidingen studiedag 26 september