Dossier

is een rubriek op InburgerNet
waarin wordt een onderwerp uitgebreid aan de orde gesteld. Nieuws over dat onderwerp komt ook weer in het dossier terecht. Zo wordt naast het traject van inburgering ook aan andere onderwerpen aandacht besteed.

Reacties en aanvullingen zijn welkom

Samenvatting en leeswijzer ‘Wachtlijsten voor oudkomers voor NT2’

1 december 2000

De Ministers voor Grote Steden- en Integratiebeleid, van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport hebben de Tweede Kamer voorstellen gedaan voor een verdere aanpak van inburgering oudkomers. De Tweede Kamer heeft erop aangedrongen dat de wachtlijst van personen die op 1 juli 2000 langer dan twee maanden wachten op taallessen, op 1 mei 2001 is weggewerkt. Ieder kwartaal wordt informatie aangeleverd over de voortgang bij het wegwerken van deze wachtlijst.

Vervolgmetingen
Dit rapport van het CINOP doet verslag van de eerste van drie vervolgmetingen en geeft informatie over de omvang van de wachtlijst van oudkomers voor NT2 op 1 december 2000 en over de mate waarin personen die op 1 juli op de wachtlijst stonden, op 1 december nog op de wachtlijst staan. Ook wordt gerapporteerd over de samenstelling van het NT2 aanbod en de flexibiliteit van dit aanbod in termen van het aantal instroommomenten in een NT2 traject.

Begeleiding tijdens dit onderzoek
Het onderzoek is begeleid door een Begeleidingscommissie

Omvang van de wachtlijsten
In dit onderzoek met de peildatum 1 december 2000 gaat het om personen die zichzelf vóór 1 oktober hadden aangemeld of door instanties als de sociale dienst waren aangemeld voor deelname aan een NT2 traject en op 1 december nog niet zijn begonnen aan zo’n traject. De omvang van de wachtlijsten wordt in kaart gebracht op basis van de door ROC’s aangeleverde persoonsgegevens. In de wachtlijsten zijn alleen personen opgenomen die minimaal twee maanden op deelname aan een traject wachten.

Wachtlijsten van personen die wachten op deelname aan een NT2 traject kunnen centraal of decentraal worden bijgehouden door een ROC: Het centraal of decentraal bijhouden van wachtlijsten NT2 door ROC's.

ROC's is gevraagd wachtlijsten aan te leveren waarvan nieuwkomers zijn verwijderd en waarin alleen personen zijn opgenomen die minimaal twee maanden op deelname aan een traject wachten. Het opschonen van de bestanden en dubbeltellingen etc.

De door de onderzoekers opgeschoonde wachtlijsten van 1 juli 2000 en van 1 december 2000 zijn gecontroleerd en geverifieerd. Verificatie van de wachtlijsten en correcties

In het rapport met de omvang van de wachtlijst op 1 juli 2000 dat aan de Tweede Kamer is aangeboden kon niet met zekerheid aangegeven worden hoeveel personen op die wachtlijst stonden, daarom is een schatting gemaakt van 10.000. In het bestand van 16 oktober wordt een 'definitieve' wachtlijst van 10.202 personen vastgesteld.

Opbouw van het onderzoek
Aan alle 42 ROC's in Nederland is gevraagd of zij een wachtlijst hadden op 1 december. 35 ROC's bleken een wachtlijst te hebben, zij hebben allen meegewerkt, wat tot een respons van 100 % leidt.

De geautomatiseerde en papieren wachtlijsten werden ingevoerd in een centraal wachtlijstenbestand waaruit bleek dat 95 personen meer dan 1 keer op de lijst voorkwamen.

Het totstandkomen van de opgeschoonde wachtlijst

Controle op dubbeltellingen

Vergelijking wachtlijst van 1 juli en wachtlijst van 1 december
Ten opzichte van de wachtlijst van 1 juli 2000 (10.202 personen) is de wachtlijst van 1 december (9.668 personen) licht gedaald. Onder andere op basis van vergelijking van unieke gegevens werd bepaald hoeveel personen op 1 december nog steeds op de wachtlijst stonden.

Methode om overlap te bepalen

De mate van overlap aantal personen dat en op 1 juli en op 1 december nog steeds op wachtlijst staat.

Het percentage personen dat op 1 juli op een wachtlijst stond, en op 1 december nog steeds, varieert sterk per ROC. Het gemiddelde van de op 1 december nog steeds op de wachtlijst staande aantal personen per ROC is 34%. De overige 66% die op 1 juli op de wachtlijst stond, is op 1 december van de wachtlijst verdwenen.

• ROC Zadkine/Albeda (38%)
• ROC Amsterdam (37%)
• ROC Leiden (46%)
• ROC Arcus (40%)
• ROC Midden Brabant (46%)
• ROC Regio college Zaanstreek/Waterlanden (56%)
• ROC Gilde opleidingen (39%)
• ROC Utrecht (75%)
• ROC De Brabantgroep - de Leijgraaf (85%)
• ROC Westerschelde (69%)
• ROC Ter AA (81%)

Van de op 1 juli op een wachtlijst opgenomen personen (10.202) staan er op 1 december 2000 nog steeds 3.475 (34%) op een wachtlijst. In de grote steden ligt dit iets hoger: 38%.

Redenen waarom personen niet meer op de wachtlijst staan

Omdat na de zomervakantie veel cursussen starten, kon een groot deel dat per 1 juli op een wachtlijst stond, beginnen met een cursus. Er kan verwacht worden dat de wachtlijst bij de volgende meting in februari weer een toename laat zien.

Kenmerken van de personen op de wachtlijst 1 december
De totale wachtlijst op 1 december is een bestand van 9668 personen (op opgeschoonde wachtlijsten van 81 locaties behorend tot 42 ROC's).

De grootste groepen op de wachtlijst zijn afkomstig uit Turkije (21%) of Marokko (20%). Samen vormen deze twee groepen ruim 1/5 van de personen op wachtlijsten.

Ten opzichte van de meting van 1 juli zijn er kleine verschuivingen: er staan in verhouding iets meer mensen uit de EU/EER op de lijst, India en Pakistan vallen niet meer in de top 10 en het percentage wachtenden uit Iran en Antillen/Aruba is toegenomen.

Totaaloverzicht top 10 geboortelanden
De meerderheid (60%) van de personen op de wachtlijsten is vrouw, 40% is man. In de groep Turken (69%) en de groep Surinamers/Antillianen/Arubanen (65%) zijn vrouwen duidelijk oververtegenwoordigd; bij de andere groepen is dit minder sterk het geval.

Groepen naar geslacht
Iets meer dan de helft van de personen op de wachtlijst (52%) is tussen de 30 en 50 jaar oud. Daarnaast is een grote groep relatief jong: 43% is jonger dan 30 jaar, waaronder 83 personen van onder de 18 jaar.

Leeftijdklassen
Van de vrouwen is:

• 45 % jonger dan 30 jaar
• 51 % tussen de 30 en 50 jaar
• 5% ouder dan 50 jaar
• Van de mannen is:
• 43 % jonger dan 30 jaar
• 52 % tussen de 30 en 50 jaar
• 5% ouder dan 50 jaar

In de tabel Geslacht naar leeftijdsklasse is precies te zien hoe de verhoudingen van leeftijd en geslacht bij mannen en vrouwen liggen. In de tabel

Groepen naar leeftijdsklasse zijn de verschillende afkomsten en leeftijden in procenten weergegeven.

Een kwart van de personen op de wachtlijst is langer dan tien jaar in Nederland, iets meer dan de helft van de personen op de wachtlijst is pas vanaf 1996 in Nederland. Zie voor een compleet overzicht Tabel 3.7: Datum van vestiging in Nederland.

Het opleidingsniveau wordt door de ROC's zeer verschillend ingevuld. Er kan alleen een zeer grove indeling gemaakt worden en de cijfers moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Iets meer dan 40% heeft ten hoogste twee jaar middelbare school genoten.

Het opleidingsniveau van de personen op de wachtlijst staat aangegeven in de tabel Tabel 3.10: Opleidingsniveau.

De personen die op de wachtlijst zijn blijven staan zijn verdeeld in groepen naar geboorteland: Marokkanen, Turken, personen ui land van EU of EER, Surinamers/Antillianen/Arubanen, Vluchtelingen en overig.

Van 750 personen (22%) die zowel op 1 juli als op 1 december op de wachtlijst stonden, is onbekend uit welk land ze komen. Turken (25%) en Marokkanen (23%) vormen de twee andere grootste groepen.

Tabel 3.11: de restgroep van de wachtlijst van 1 juli naar geboorteland.

51% van de personen die nog op de wachtlijst staan is tussen de 31 en 50 jaar oud

37% is jonger dan dertig jaar

17 personen (0,5%) is jonger dan 18 jaar

Tabel 3.12: de restgroep van de wachtlijst van 1 juli naar geslacht.

Tabel 3.13: de restgroep van de wachtlijst van 1 juli naar leeftijdklassen.

De samenstelling van het cursusaanbod NT2
De toegankelijkheid van het aanbod wordt onderzocht aan de hand van de variëteit van het aanbod van trajecten in termen van (NT2) niveaus, intensiteit (aantal uren per week. Minimaal 15 uur p/w is intensief), tijdstippen waarop trajecten worden aangeboden (overdag,avond) en de beschikbaarheid van aanbod dat inspeelt op de wensen van specifieke doelgroepen (bijv. vrouwen of opvoeders).

Tabellen m.b.t. ROC's en de trajecten die zij op een bepaald niveau aanbieden:

Tabel 4.1: Aantallen ROC's die trajecten van een bepaald niveau aanbieden

Tabel 4.2: Aantal ROC's per cursussoort (niet/wel intensief en dag/avond)

Tabel 4.3: Aantal ROC's per cursussoort specifiek voor vrouwen

Tabel 4.4: Per cursusaanbod het totaal aantal groepen, het totaal aantal cursisten en het gemiddeld aantal cursisten per groep

Tabel 4.5: Het door ROC's verzorgde additionele aanbod (extra cursussen)

Op een ROC na, bieden alle ROC's de mogelijkheid tot continue instroom (de cursist kan op ieder gewenst moment beginnen met het traject).

Tabel 4.6: Instroombeleid