is een rubriek op InburgerNet
waarin wordt een onderwerp uitgebreid aan de orde gesteld. Nieuws over dat onderwerp komt ook weer in het dossier terecht. Zo wordt naast het traject van inburgering ook aan andere onderwerpen aandacht besteed.

Bijlage 1 Aanpak spoor 2 'ontwikkeltrajecten'

In deze bijlage geeft de Taskforce Inburgering aan waarom voor de eerder genoemde ontwikkeltrajecten is gekozen en welke stappen de Taskforce per ontwikkeltraject wil zetten om het doel te bereiken.

1. Regierol gemeenten

In het kader van de WIN en het oudkomersbeleid hebben de gemeenten de rol van regisseur van de uitvoering van het inburgeringsproces toebedeeld gekregen. Bij de noodzakelijke versterking van de regierol van gemeenten dient aandacht te worden besteed aan aspecten als integraliteit van beleid, ontschotting van middelen, aansturing van andere uitvoeringspartijen, het creëren van bestuurlijk en ambtelijk draagvlak.

Voor de versterking van de regierol van gemeenten zet de Taskforce in op de volgende punten:

• Bevorderen van bestuurlijk en ambtelijk draagvlak voor integrale aanpak (van inburgering naar integratie) voor oud- en nieuwkomers binnen gemeenten.
• Stimuleren van samenwerking en afstemming tussen gemeentelijke diensten gericht op een integrale aanpak.
• Voorstellen ontwikkelen over de wijze waarop middelencoördinatie tot stand kan komen.
• Versterken van de rol van de gemeente als opdrachtgever naar andere uitvoeringsorganisaties in het inburgeringsproces zoals ROC's, CWI's, Vluchtelingenwerk, welzijnsinstellingen en kinderopvanginstellingen.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

2. Intergemeentelijke samenwerking

De Taskforce wil de totstandkoming van intergemeentelijke samenwerkingsverbanden stimuleren. Deze schaalvergroting kan leiden tot verhoging van de efficiëntie, effectiviteit en biedt meer mogelijkheden voor professionalisering. Bovendien leidt dit tot meer eenduidigheid richting de inburgeraars en de samenwerkende partners. Nader punt van afweging is in hoeverre deze intergemeentelijke samenwerking betrekking heeft op de totaliteit van educatie en inburgering, of zich beperkt tot inburgering.

De Taskforce wil de intergemeentelijke samenwerking verbeteren door in te zetten op:

• Ontwikkelen van voorbeelden van intergemeentelijke samenwerking op het terrein van beleidsvorming.
• Ontwikkelen van voorstellen over de wijze waarop gemeenschappelijke inkoop kan worden vormgegeven.
• Ontwikkelen van modellen voor de wijze waarop intergemeentelijke samenwerking kan worden vorm gegeven.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

3. Inkoopfunctie gemeenten

De Taskforce vindt het belangrijk dat de inkoopfunctie van gemeenten wordt versterkt, zodat de effectiviteit van het beleid in termen van resultaat en prestaties wordt verhoogd .

De taskforce zet voor de verbetering van de inkoopfunctie van gemeenten op de volgende punten in:

• Ontwikkelen van voorstellen voor de aanpassing van raam- en productovereenkomsten met de bedoeling daarin resultaat- of prestatieafspraken vast te kunnen leggen.
• Ontwikkelen van verschillende voorbeelden van op de sector toegeruste vormen van outputfinanciering.
• Ontwikkelen van voorstellen voor de wijze waarop de inkoopfunctie door gemeenten wordt ingericht.
• Ontwikkelen van offerte en aanbestedingsprocedures voor inkoop bij andere onderwijsinstellingen dan ROC's.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

4. Vraag en aanbod; uitval- en sanctiebeleid

De Taskforce vindt het belangrijk om een zo goed mogelijk inzicht in de vraag van de inburgeraars te hebben, om zodoende de omvang en de inhoud van het aanbod te kunnen bepalen. Hiermee wordt gerealiseerd dat alle inburgeraars tijdig een passend aanbod krijgen. Tevens is het van belang dat (dreigende) uitval tijdig wordt gesignaleerd en dat snel en adequaat actie wordt ondernomen. Goed inzicht in bestaande wettelijke.sanctiemogelijkheden is een vereiste, waarbij waar mogelijk ook gebruik gemaakt kan worden van incentives.

De Taskforce wil dit met de volgende aanpak bereiken:

• Ontwikkelen van voorstellen waarbij het aanbod zoveel mogelijk aansluit op de vraag, waarmee wachtlijsten zoveel mogelijk wordt voorkomen.
• Stimuleren van de ontwikkeling van een beperkte set definities voor een meer uniform wachtlijstbeleid.
• Bevorderen dat in de prestatieovereenkomsten tussen gemeenten en ROC afspraken worden gemaakt over wachtlijstbeleid en beheer.
• Bevorderen dat voor de inburgeraar helder is welk aanbod hij kan verwachten en op welke termijn.
• Bevorderen dat gemeenten een consistent uitval- en sanctiebeleid voeren.
• Het verkennen van de mogelijkheden van incentives.
• Stimuleren dat in de prestatieovereenkomsten tussen gemeenten en onderwijsinstellingen wordt opgenomen op welke wijze registratie van uitval plaats vindt en welke acties worden ondernomen om het uitvalpercentage te verminderen. Bevorderen dat gemeenten een consistent uitval- en sanctiebeleid voeren.
• Realiseren van afstemming met deelproject 3 (informatievoorziening)
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

5. Inburgeringsonderzoek

Het is van belang dat middels het inburgeringsonderzoek goed inzicht wordt verkregen in het streefdoel van de inburgering, waarmee beter maatwerk kan worden geleverd. Belangrijk dat hierbij wordt geredeneerd vanuit het perspectief dat men beoogd (van achteren naar voren). Voorkomen moet worden dat de verschillende instanties dubbel werk verrichten en bevorderd moet worden dat er voor de inburgeraar één aanspreekpunt is.

De Taskforce wil dit met de volgende aanpak bereiken:

• Het verbeteren van de samenwerking tussen de verschillende organisaties die betrokken zijn bij het inburgeringsonderzoek. (geen drie intakes).
• Voorstellen ontwikkelen om de kwaliteit van het inburgeringsonderzoek te verbeteren (assessment; internationale diplomavergelijking).
• Het inburgeringsonderzoek richten op het integrale traject van inburgering en vervolgopleiding/arbeidstoeleiding/opvoedingsondersteuning/sociale activering (voor iedere inburgeraar een persoonlijk ontwikkelingsplan).
• Expertise die is opgedaan met het inburgeringsonderzoek voor nieuwkomers wordt zo mogelijk ingezet bij het aanbieden van trajecten voor oudkomers.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing

6. Duale trajecten

Het beter benutten van menselijk talent en het benutten van de kansen van het groeiende commitment bij andere partijen (bijv. bedrijfsleven) om een rol te spelen bij de inburgering is een belangrijke reden om sterk in te zetten op duale trajecten. Daarnaast is de verwachting dat dit leidt tot een vermindering van de uitval en tot een grotere effectiviteit van de inburgeringsprogramma's. Belangrijk voordeel is ook dat inburgering breder wordt gezien dan uitsluitend het leren van de Nederlandse taal.

De Taskforce wil dit met de volgende aanpak bereiken:

• Het verspreiden van de kennis en ervaring van lopende duale trajecten taalverwerving, werkervaring en beroepsopleiding (ITTA/Orbis en TPG).
• Het bevorderen van vergelijkbare trajecten taalverwerving en opvoedingsondersteuning.
• Het bevorderen van vergelijkbare trajecten taalverwerving en sociale activering.
• Het bevorderen van de betrokkenheid van sociale partners bij de totstandkoming van duale trajecten (hierbij verband leggend met CAO-afspraken).
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

7. Vergroten effectiviteit onderwijsprogramma

Omdat niet op korte termijn voor iedereen een duaal traject gerealiseerd kan worden is er ook behoefte aan een grotere effectiviteit van onderwijsprogramma's waarbij de doorgeleiding wordt verbeterd en er meer maatwerk wordt geleverd zodat het programma door de inburgeraar ook als meer betekenisvol wordt ervaren. Met maatwerk kan de uitval worden beperkt en een groter aantal inburgeraars worden bediend. Hierbij kan ook gedacht worden aan ander vormen van onderwijs (niet alleen klassikaal) en contextrijke leeromgevingen.

De Taskforce wil dit met de volgende aanpak bereiken:

• Het stimuleren van flexibiliteit en maatwerk in het onderwijsaanbod.
• De effectiviteit van het NT2 aanbod verbeteren.
• Het vergroten van de mogelijkheden voor een docent onafhankelijk onderwijsaanbod. (ICT, TV).
• Het verbeteren van de doorgeleiding na het inburgeringsprogramma door introductie van de portfolio methodiek.
• Het voorzien in voldoende kinderopvang en cursustijden die rekening houden met zorgtaken.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

8. Traject-/Maatschappelijke begeleiding

De trajectbegeleider heeft een spilfunctie in het inburgeringsproces. Wij beschouwen hem als casemanager die ervoor zorg moet dragen dat hij voor de inburgeraar van het begin tot het eind het eerste aanspreekpunt is.

Daarnaast moet hij ervoor zorgen dat de andere instanties die bij de inburgering betrokken zijn, hun bijdrage leveren aan het individuele inburgeringproces. De indruk bestaat dat trajectbegeleiding een vak op zich is dat ook als zodanig herkend en erkend zou moeten worden.

De Taskforce wil dit met de volgende aanpak bereiken:

• Ontwikkelen van modellen voor trajectbegeleiding en maatschappelijke begeleiding afzonderlijk; trajectbegeleiding in combinatie met maatschappelijke begeleiding; integrale trajectbegeleiding inburgering en arbeidstoeleiding resp. sociale activering (casemanager).
• Het verhogen van de professionaliteit van de trajectbegeleiding en het ontwikkelen van een beroepsprofiel (gebruik makend van voorstellen van Forum).
• De doorgeleiding na het inburgeringsprogramma verbeteren.
• Op basis van de ervaringen die is opgedaan met de trajectbegeleiding van nieuwkomers worden voorstellen gedaan voor (vormen van) trajectbegeleiding voor oudkomers.
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken op een integrale aanpak, en het doen van voorstellen ter oplossing.

9. Kinderopvang

Een deel van de inburgeraars heeft behoefte aan kinderopvang gedurende de lestijden. Het voorzien in voldoende kinderopvang vormt een groot knelpunt. Ondanks intensivering van het kinderopvangbudget van kabinetswege is de noodzakelijke infrastructuur (personeel en accommodaties) op lokaal niveau nog niet op het juiste peil. Bovendien blijkt er in veel gemeenten nog onvoldoende sprake te zijn van integraal beleid. De kinderopvangorganisaties leveren met hun reguliere aanbod nog onvoldoende maatwerk voor de specifieke vraag aan kinderopvang van inburgeraars. Dat betreft vooral opvang van kinderen gedurende de lestijden, waarbij rekening dient te worden gehouden met de frequente wisseling in lestijden en de culturele diversiteit.

De Taskforce wil in samenwerking met gemeenten, ROC's en/of andere onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties good practices ontwikkelen op het gebied van kinderopvang ten behoeve van inburgeraars. Concreet gaat het daarbij om de volgende aanpak:

• Ontwikkelen van aanbod voor kinderopvang dat is toegesneden op de specifieke behoeften van inburgeraars.
• Verhogen van het rendement van de kinderopvang .
• Ontwikkelen van aanbod in combinatie met andere vormen van kinderopvang (brede school, vroeg- en voorschoolse educatie, tussen- en naschoolse opvang, peuterspeelzalen).
• Signaleren van eventuele knelpunten in de wet- en regelgeving die belemmerend werken.