is een rubriek op InburgerNet
waarin wordt een onderwerp uitgebreid aan de orde gesteld. Nieuws over dat onderwerp komt ook weer in het dossier terecht. Zo wordt naast het traject van inburgering ook aan andere onderwerpen aandacht besteed.

Reacties en aanvullingen zijn welkom!

Download: Model-overeenkomst, te sluiten tussen gemeente en oudkomer (MS Word 50kb.)

Toelichting Model-overeenkomst, te sluiten tussen gemeente en oudkome

Voortgaan met uitvoering tot en met 2004, daarna pas veranderingen

Er bestaat onzekerheid over de vormgeving van het nieuwe inburgering(s)stelsel, maar niet over de huidige regeling voor de inburgering van oudkomers die loopt tot en met 2004. Dus de vraag: "Wat te doen als de specifieke oudkomerstrajecten nog niet zijn gestart?", kunnen we beantwoorden met: "Wacht niet, zorg voor besluitvorming, stel een plan van aanpak op en start met de inburgeringstrajecten. Huur zonodig een projectleider in om het geheel rond te krijgen en vul de monitor goed in." Aldus vertegenwoordigers van het ministerie van Justitie op drie conferenties injuni en juli 2003.

Alle Oudkomers tellen II

Verslag Werkconferenties monitor oudkomers voor niet G54 gemeenten

"Alle oudkomers tellen" 

Tilburg, 19 juni 2003

Zwolle, 26 juni 2003

Utrecht, 1 juli 2003

Introductie

Foeke Zeilstra

De dagvoorzitter heet iedereen welkom en geeft aan wat de achtergrond is van deze dag.

In december 2002 heeft het Ministerie van Justitie drie conferenties georganiseerd voor de niet-G54 gemeenten. Doel van deze conferenties was gemeenten informatie te verstrekken over de regeling inburgering oudkomers en over het uitvoeren van specifieke inburgeringstrajecten.

Op basis van de ervaringen met de monitor oudkomers voor de G54 gemeenten heeft het Ministerie ook een monitor oudkomers voor de niet-G54 gemeenten ontwikkeld. Deze monitor is bedoeld voor het vergaren van beleidsinformatie en geldt als basis voor de outputfinanciering en rapportage aan de Tweede Kamer.

De opzet van de werkconferenties in juni en juli 2003 is gemeenten nader kennis laten maken met de monitor en ondersteuning verlenen bij het invullen van de internetapplicatie. Ook wordt aandacht besteed aan de beleidsontwikkelingen die voorvloeien uit het hoofdlijnenakkoord van het kabinet Balkenende II en kunnen gemeenten in de workshops ervaringen uitwisselen over de uitvoering van de Regeling Inburgering Oudkomers.

De dagvoorzitter licht vervolgens het programma toe en kondigt de eerste sprekers aan.

Beleidsontwikkelingen

Carsten Herstel/Martien Dijkstra (Justitie/DCIM)

Vier onderwerpen worden nader toegelicht: het hoofdlijnenakkoord, de rol van gemeenten, de financiële consequenties en de outputfinanciering.

Hoofdlijnenakkoord (HLA)

In het HLA is het accent sterker komen te liggen bij de eigen verantwoordelijkheid van de nieuwkomer. Wie zich in Nederland wil vestigen zal actief moeten deelnemen aan de samenleving, zich de Nederlandse taal eigen moeten maken en zich bewust zijn van de Nederlandse waarden en normen. Daarbij moet de voorbereiding al in het land van herkomst plaatsvinden.

In het HLA is ook sprake van minder overheid. De markt zal worden vrijgegeven waardoor naast de overheid ook marktinstellingen een belangrijke rol gaan vervullen bij het inburgeringstraject. Er is geen gedwongen winkelnering bij ROC? s meer, maar andere partijen kunnen ook inburgerings- en taalcurcussen aanbieden.

Het slagen voor het inburgeringsexamen wordt een belangrijke voorwaarde voor het verkrijgen van een permanente verblijfsstatus. Ook oudkomers, die nog onvoldoende de Nederlandse taal beheersen of afhankelijk zijn van een uitkering, moeten alsnog hun inburgeringsexamen halen. Het examen wordt waarschijnlijk opgesplitst in een praktijkdeel en een taaldeel. Welk taalniveau wordt vereist voor verblijfsrecht wordt nader ingevuld door een nog in te stellen Maatschappelijke Commissie.

Meer eigen verantwoordelijkheid en minder overheid betekent ook dat deelnemers aan de inburgering de kosten zelf moeten betalen. Na het behalen van het examen zal de overheid deelnemers tegemoet komen met een gemaximeerde vergoeding voor de gemaakte kosten. Dit als stimulans voor de deelnemers om de cursus ook daadwerkelijk af te ronden.

Regierol

Het is de vraag of de regierol voor gemeenten blijft gehandhaafd. Vanwege de samenhang van inburgering met andere gemeentelijke taken, zoals de volwasseneducatie en de reïntegratie en de intermediaire rol die gemeenten kunnen spelen voor mensen die nog niet zelfredzaam zijn, is er kans dat de gemeenten een rol houden bij de inburgering. Hoe de rol van gemeenten in de praktijk precies vorm zal krijgen, wordt nog nader bekeken.

Financiële consequenties

Voorop is gesteld dat de aangekondigde bezuinigingen niet van invloed zijn op de lopende regeling voor de inburgering van oudkomers in de niet G54 gemeenten. De bezuiniging uit het HLA geldt voor de hele vreemdelingenketen, dus voor zowel asiel, inburgering als immigratie en moet dus worden verdeeld over de verschillende onderdelen van de keten. Voor 2004 is een bezuiniging van 50 miljoen euro opgenomen. Vanaf 2005 zal over de hele keten een structurele bezuiniging van 100 miljoen euro gelden. Daarbij is uitgegaan van een verwachte daling van de instroom. Welke gevolgen dit precies heeft voor het inburgeringsbudget, is nog niet bekend. Hierover zullen op Prinsjesdag nadere uitspraken worden gedaan.

Outputfinanciering

Het doel van de huidige regeling is het leveren van een bijdrage aan een hoger rendement van inburgering, een lagere uitval en betere resultaten in termen van taalbeheersing. In de bekostiging voor oudkomers is het accent dan ook sterker komen te liggen op de prestatie-indicatoren en outputfinanciering. De prestatie-indicatoren gelden voor het aantal afgesloten overeenkomsten, het aantal afgeronde trajecten en de progressie in toetsresultaten. Op de langere termijn zijn er plannen voor een Wet Inburgering Nederlanders (WIN), die zal gelden voor zowel oud- als nieuwkomers. Wanneer deze wet in werking zal treden is nog niet bekend. Als gemeenten in het nieuwe stelsel een rol krijgen waarmee zij invloed hebben op de resultaten van inburgering, zal hiervoor outputfinanciering gelden. Dit houdt in dat per kalenderjaar wordt afgerekend op basis van behaalde resultaten.

Kort samengevat

Er bestaat onzekerheid over de vormgeving van het nieuwe inburgering(s)stelsel, maar niet over de huidige regeling voor de inburgering van oudkomers die loopt tot en met 2004. Dus de vraag: "Wat te doen als de specifieke oudkomerstrajecten nog niet zijn gestart?", kunnen we beantwoorden met: "Wacht niet, zorg voor besluitvorming, stel een plan van aanpak op en start met de inburgeringstrajecten. Huur zonodig een projectleider in om het geheel rond te krijgen en vul de monitor goed in."

Monitor oudkomers

Rob Schepens/Amer Kunovac (Justitie/DCIM/Cluster Inburgering)

Op basis van de ervaringen met de monitor oudkomers voor de G54 gemeenten heeft het Ministerie ook een monitor oudkomers voor de niet-G54 gemeenten ontwikkeld. De monitor is bedoeld voor het vergaren van beleidsinformatie en geldt als basis voor de outputfinanciering en rapportage aan de Tweede Kamer.

Gemeenten zijn verplicht halfjaarlijks via www.monitorinburgering.nl. aan het Ministerie informatie aan te leveren over de Regeling Inburgering Oudkomers. De monitor zal daartoe halfjaarlijks worden open gesteld, van 1 augustus 2003 tot 1 oktober 2003 en van 1 februari 2004 tot 1 april 2004.

Voor een goede informatievoorziening is het van belang dat gemeenten tijdig afspraken maken met de uitvoeringsinstanties. Gemeenten zijn namelijk zelf verantwoordelijk voor het inrichten, registreren en bijhouden van de klantdossiers.

In tegenstelling tot wat in de regeling staat moeten gemeenten alleen op het einde van de regeling een accountantsverklaring inleveren. Om problemen op het gebied van de registratie op het einde van de regeling te voorkomen, is het raadzaam al in een vroeg stadium goede afspraken te maken met de accountant. Nadat de monitor helemaal is ingevuld, kan hij electronisch worden verstuurd. Dit gebeurt door het invoeren van de pincode die aan het college van B&W is verstuurd. Daarna dient de gemeente de fysieke gewaarmerkte monitor te sturen aan het Cfi. Het Ministerie zal het resultaat terugkoppelen naar de gemeenten.

Mochten er bij het invullen van de monitor problemen optreden dan kunnen gemeenten contact opnemen met de helpdesk inburgering (079 3234000). Voor technische worden de gemeenten doorgeschakeld naar de helpdesk van de bouwer van de monitor.

Vragen uit de zaal

Namens het Ministerie van Justitie zijn Ben Groenendijk, Martien Dijkstra, Carsten Herstel, Amer Kunovac en Rob Schepens aanwezig om vragen te beantwoorden.

Wet inburgering Nederlanders (WIN)

Gemeente Meerssen

Kunnen jullie aangeven wanneer alles uiterlijk geregeld dient te zijn?

• Op Prinsjesdag zal het Kabinet zijn plannen nader toelichten. Met betrekking tot de nieuwe wetgeving is nog onduidelijk wat de invoeringsdatum zal zijn. In ieder geval staat wel vast dat de bezuinigingen vanaf 1 januari 2004 zullen worden doorgevoerd.

Gemeente Rijssen-Holten

Krijgt de nieuwe Wet Inburgering Nederlanders een ? verplichtend? karakter voor oudkomers?

• We weten nog niet precies hoe de nieuwe regeling eruit gaat zien. De vraag is in hoeverre je oudkomers kunt verplichten. Dat geldt met name voor de huidige doelgroep van opvoeders. Zeker is dat op basis van het HLA oudkomers met een uitkering die het Nederlands nog onvoldoende beheersen, verplicht zullen zijn om een inburgeringsexamen te halen. Een andere vraag is hoe oudkomers worden bereikt. Al deze vragen vereisen een politieke afweging.

Gemeente Weert

Hoe maak je nieuwkomers duidelijk wat inburgering inhoudt en wat van ze wordt verwacht?

• Belangrijk is dat duidelijk is welke eisen Nederland stelt aan inburgering. Als je naar de Verenigde Staten gaat weet iedereen dat je voor binnenkomst een Greencard nodig hebt. Zoiets zullen we naar verwachting ook in Nederland realiseren.

   

Regeling inburgering oudkomers

Gemeente Rijssen-Holten

Heeft de regeling inburgering oudkomers een structureel karakter?

• Afgezien van de bezuiniging is er de komende jaren geld beschikbaar voor de inburgering van oudkomers. De huidige oudkomersregelingen zijn weliswaar tijdelijk van aard, maar zoals het er nu voorstaat zal de nieuwe Wet Inburgering Nederland ook de inburgering van oudkomers regelen.

Gemeente Weert

Hoe wordt de ? inburgering in het land van herkomst? precies vorm gegeven?

• De precieze invulling is nog niet bekend. De verwachting is dat Nederland niet in alle landen van herkomst inburgeringscursussen zal organiseren. Wel is de voorwaarde voor toelating in Nederland dat in het buitenland een toets wordt afgelegd en gehaald.

Gemeente Weert

Moeten zowel gezinsvormers als herenigers kunnen aantonen dat ze het basisniveau Nederlands aankunnen?

• Vermoedelijk zal een onderscheid worden gemaakt tussen gezinsvormers en herenigers. Voor herenigers kunnen de opgeworpen drempels waarschijnlijk minder hoog zijn dan voor gezinsvormers. De toetsing aan het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (EVRM) is daarbij natuurlijk relevant. Wat de uitkomst van die toetsing zal zijn en hoe de vormgeving van inburgering in het buitenland wordt, is nog niet bekend. 19 juni jongstleden hebben we het rapport "Haalbaarheidsstudie inburgering in het land van herkomst" naar de Tweede Kamer gestuurd. De conclusie van het rapport is: er kan veel maar het kost ook veel.

Gemeente Weert

Gaat het inburgeringsexamen ook voor opvoeders gelden?

• De inburgering van opvoeders is maatschappelijk gezien niet onbelangrijk, maar het is de vraag of opvoeders ook een inburgeringsexamen moeten afleggen en halen. Zoals eerder vermeld worden oudkomers met een uitkering in ieder geval wel geacht het examen af te leggen en te halen.

Gemeente Leusden

Beschikken uitkeringsgerechtigden wel over voldoende middelen om hun inburgeringscursus zelf te betalen?

• Er loopt een onderzoek naar eventuele kredietsfaciliteiten om hiervoor zonodig een voorziening te treffen.

Gemeente Amstelveen

Wordt de profieltoets afgeschaft als het inburgeringsexamen er komt?

• Dat weten we nog niet. In ieder geval worden er een toets voor het buitenland en een inburgeringsexamen voor in Nederland ontwikkeld. Het maken van toetsen en examens kost veel tijd, in hoeverre nog gebruik gemaakt wordt van de profieltoets is niet duidelijk.

Gemeente Zaltbommel

Kunnen ook analfabeten deel nemen aan het inburgeringsexamen?

• Bij het maken van de politieke keuzes in de komende maanden en bij het opstellen van het inburgeringsexamen, wordt rekening gehouden met de situatie van analfabeten.

Gemeente Heusden

Kunnen aan oudkomers verplichtingen worden opgelegd?

• De verplichting volgens het HLA is voor oudkomers die het Nederlands onvoldoende beheersen en een uitkering ontvangen het afleggen en volgen van het inburgeringsexamen. Over eventuele sanctionering van die verplichting bestaat nog geen duidelijkheid.

Gemeente Baarle-Nassau

We hebben een probleem met de looptijd van de regeling. Over het algemeen levert een inburgeringstraject pas na 3 of 4 jaar echt resultaat op. Hoe staat dit in verband met de afrekening?

• De regeling inburgering oudkomers heeft een looptijd tot juli 2005. Per jaar zullen we kijken hoeveel mensen aan het traject begonnen zijn en hoeveel het traject hebben afgerond.

   

Monitor oudkomers

Gemeente Putten

Als we nu de monitor invullen, hebben we allemaal nullen. Wat zijn hiervan de gevolgen en wat houdt een nul precies in?

• Een nul betekent ? nog niets gestart? . Als uw voorbeeld voor een groot aantal gemeenten geldt, zal het ministerie naar verwachting actie ondernemen in de richting van die gemeenten. De afrekening vindt in juli 2005 plaats. Wat dat betreft heeft u dus nog een inhaalkans en loopt u nu nog geen financieel risico. Er moet echter wel versnelling komen in uw beleid, want uiteindelijk wordt u wel degelijk afgerekend.

Gemeente Gendringen

Stel we hebben 32 projecten aangemeld en we hebben hier ook daadwerkelijk in geïnvesteerd. Uiteindelijk komen deze projecten niet van de grond. Hoe gaan we met de gemaakte kosten om?

• We gaan uit van vaste kosten voor de regeling. Stoppen met de regeling, betekent dat u ook de bijdrage voor de vaste kosten moet terugbetalen. Reeds gemaakte kosten bij het opstarten van het project, komen dan ook voor rekening van de gemeente.

Gemeente Meerssen

We hebben contact gehad met onze accountant maar hij wist nog van niets, hoe kan dit?

Gemeenten moeten zelf contact opnemen de accountant. Neem hem bij de hand en leidt hem door de procedure heen. Doe het echter wel tijdig, zo voorkom je problemen aan het einde van de rit.

Gemeente Heusden

Kan de monitor alleen electronisch worden verzonden?

De monitor wordt zowel elektronisch als fysiek verzonden (zie ook handleiding van de monitor).

Samenwerkingsverband Rijswijk

We zijn een samenwerkingsverband aangegaan, moeten we de monitor nu vanuit het verband de monitor invullen of per gemeenten apart?

Het samenwerkingsverband wijst een contactpersoon aan. Deze krijgt alle informatie toegezonden en draagt zorg voor het verzenden van de monitor. Voor elke deelnemende gemeente binnen een samenwerkingsverband wordt één monitor ingevuld.

 

Frontoffice Inburgering

Laurette Spoelman

Het inburgeringsbeleid is volop in beweging en roept belangrijke vragen op. Zo heeft de overheid flink aan de weg getimmerd. Ook is er bij gemeenten veel gebeurd, met name met betrekking tot de regierol. Dat regievoeren niet altijd even makkelijk is, bleek uit het invetariserende onderzoek dat we de afgelopen maanden onder de G42 gemeenten hebben gedaan naar de knelpunten, die gemeenten ervaren bij de uitvoering van het inburgeringsbeleid.

In het Hoofdlijnenakkoord staat dat respect en tolerantie essentieel zijn voor de samenhang in onze samenleving. Iedereen die zich in Nederland vestigt, moet actief aan de samenleving deelnemen.

De regie ligt daarbij bij de inburgeraar zelf. Hij bepaalt zelf wat hij wil, maar hij moet er ook zelf voor betalen. We zeggen wel ? wie betaalt, bepaalt? .

Inburgeraars verschillen van elkaar. Zo zijn sommige inburgeraars gehuwd en andere niet. Hebben sommige inburgeraars kinderen en zijn andere alleen. Weer andere inburgeraars hebben een universitaire opleiding genoten of zijn juist analfabeet. Al deze verschillen zijn van invloed op de samenstelling van het inburgeringstraject.

Regievoeren vraagt om een sterke sturing vanuit gemeenten. Voor actieve begeleiding konden gemeenten coaches aanvragen bij onze voorganger, de (beruchte) Taskforce. De Taskforce bestaat echter sinds begin dit jaar niet meer. Nu heet het de Front Office Inburgering en wij zullen gedurende een periode van twee jaar een deel van het werk van de Taskforce voortzetten.

De Frontoffice Inburgering fungeert als een intermediair tussen rijksoverheid en gemeenten en zal vraaggestuurd werken. Wij adviseren, begeleiden en geven aan hoe het beleid eruit zal komen te zien.

We hebben daarbij een heleboel middelen ter ondersteuning in huis, zo hebben we een telefoondienst, geven we workshops, stellen we nieuwsberichten op en we hebben een eigen website www.integratie.net.

De Frontoffice wordt gerund door een bescheiden team bestaande uit: Coos de Jong, Gina Jongma, Joke Ruppert, Sanne Borst en Laurette Spoelman.

Workshops

Coos de Jong/Gina Jongma (Frontoffice Inburgering) en Mirella van der Heide (Justitie/DCIM/Cluster Inburgering)

Het doel van de workshops was gemeenten in de gelegenheid te stellen onderlinge ervaringen uit te wisselen over de invulling van de Regeling Inburgering Oudkomers.

Voorafgaand aan de workshops konden gemeenten op whiteboards aangeven op welke onderwerpen (bepaling van de klantgroepen, samenwerkingspartners, bepaling trajectinhoud, werving en selectie, trajectbegeleiding, prestatie-indicatoren & inkoop en randvoorwaarden) ze knelpunten ondervinden en voor welke onderwerpen ze reeds oplossingen hebben bedacht. Op basis van de scores op de whiteboards werd vervolgens in de workshops de balans opgemaakt. De onderwerpen met de hoogste scores (veel knelpunten) werden besproken.

In de workshops zijn alle onderwerpen in meerdere of mindere mate aan bod gekomen. Het aantal knelpunten was daarbij groter dan het aantal oplossingen. Dit had mede te maken met het feit dat veel gemeenten nog niet of nauwelijks waren gestart met de regeling.

Hierna volgt per (besproken) onderwerp een overzicht van de knelpunten en oplossingen waar gemeenten zoal tegenaan liepen. Bij een aantal onderwerpen is tevens de reactie van de Frontoffice Inburgering en het Ministerie van Justitie vermeld.

Prestatie-indicatoren & inkoop (aanbestedingsprocedure)

(Hoe en bij wie kopen we in? Moet dat volgens een aanbestedingsprocedure?)

Gemeente Meerssen

Beleidsmatig hebben we de zaken al redelijk op orde. Nu gaat het erom afspraken te maken met de ketenpartners. Een interessante vraag hierbij is hoe je trajecten openbaar moet aanbesteden.

• Een belangrijk probleem bij openbaar aanbesteden is vaak, hoe ga ik het aanpakken? Vaak zijn bij de afdeling Sociale Zaken voorbeelden beschikbaar over inkoop bij reïntegratiebedrijven (www.stimulansz.nl). Ook is veel informatie verkrijgbaar via het Kennisnet Integratiebeleid en Etnische Minderheden (KIEM) en kunnen ervaringen worden uitgewisseld met gemeenten, die al ervaring hebben met aanbesteding en inkoop, zoals; het samenwerkingsverband Kop van Noord-Holland. Al deze ervaringen zullen op de website www.integratie.nl worden gezet.
• Daarbij hoeft aanbesteden niet nadelig te zijn. Zo kun je bij het aanbesteden meerdere offertes laten opmaken die je allemaal met elkaar kunt vergelijken. Op deze manier kun je zelf bepalen welke aanvraag het beste past bij de te volgen beleidsstrategie.

Gemeente Sittard-Geleen

Waar ligt voor gemeenten de grens om Openbaar dan wel Europees aan te besteden?

• Voor Openbare aanbestedingen is er wettelijk niets geregeld, hier gelden de gemeentelijke verordeningen. Met betrekking tot Europees aanbesteden is er voor (taal)onderwijs geen verplichting. Als op dit gebied wel Europees wordt aanbesteed volstaat een melding bij de Europese Commissie. Boven de 200 000 euro (dit is minus de taalcomponent) liggen de zaken anders. Hierover hebben gemeenten onlangs informatie over ontvangen.

   

Gemeente Noordwijk

In de nieuwe wet Werk en Bijstand is de verplichting tot het aangaan van aanbestedingstrajecten opgenomen. Hoe staat dit in relatie tot de oudkomerstrajecten?

• Er wordt vanuit gegaan dat dit elkaar niet bijt. Dit punt zal echter nog worden uitgezocht (na behandeling van de nieuwe wet in de Kamer) en zonodig teruggekoppeld.

Gemeente Venlo

Na afschaffing van de gedwongen winkelnering bij ROC? s, zijn wij bij andere organisaties gaan shoppen. We kwamen toen tot de ontdekking dat het ROC toch het scherpst is geprijsd. Opvallend is ook dat na het aanbesteden, de dienstverlening vanuit het ROC beter is geworden.

Gemeente Kerkrade

Wij zitten met het probleem dat er vanwege de jarenlange gedwongen winkelnering bij ROC? s, te weinig (lokale) aanbieders zijn.

• Als er een tekort aan aanbieders is op lokaal niveau kun je ook landelijk aanbesteden.

Gemeente Bussum en Ronde Venen

• Wij hebben bestekken bekeken van reïntegratietrajecten en op basis hiervan hebben we een bestek opgesteld voor oudkomerstrajecten. In het bestek is duidelijk weergegeven wat gemeenten van de aanbieders verwachten. De gemeente Bussum heeft aan de verwachtingen nog weegfactoren gekoppeld en op basis hiervan een keuze gemaakt.

Prestatie-indicatoren

(Welke afspraken maken we over de te leveren prestaties?)

Gemeente Weert

• Wij hebben met het ROC productafspraken gemaakt over de te leveren prestaties. Vervolgens hebben we een pilot opgezet met een kleine groep, waarvan de kans van slagen redelijk groot was. Dit had tot gevolg dat we aan het einde van de rit geld overhielden. Dit geld gaan we nu gebruiken voor een groep met een groter risico.

Gemeente Culemborg

• Wij hebben het risico volledig bij het ROC neergelegd. Vooraf betalen we 30% van de te maken kosten en na afloop, als het traject succesvol is doorlopen, betalen we de overige 70%.

Samenwerkingsverband Rijswijk

• Voor ons duale traject ? taal in werk? hebben we gekozen voor de groep oudkomers met taalniveau drie. Met deze groep proberen we een zo hoog mogelijk rendement te halen. Dit rendement kunnen we later weer inzetten op andere trajecten.

Randvoorwaarden (verzuimbeleid/sancties)

(Welke randvoorwaarden moeten er nog worden geregeld)

Gemeente Zaltbommel

• Wij heffen geen sancties op het doorlopen van een traject maar zorgen juist voor beloningen. Oudkomers geven we een kans, vergooien ze hem, dan krijgen ze voorlopig geen nieuwe kans meer. Oudkomers die de cursus wel succesvol doorlopen, worden beloond met kleine presentjes. Zo mogen de opvoeders het voorleesboekje dat op de cursus is gebruikt, mee naar huis nemen. Met de Voor- en Vroegschoolse Opvang (VVE) hebben we afgesproken dat aan de kinderen van de opvoeders uit hetzelfde boekje als aan de opvoeders wordt voorgelezen. Op deze manier sla je twee vliegen in één klap. Eenmaal thuis kunnen opvoeder en kind het boekje nog eens samen doorlezen.

Gemeente Landgraaf

• Onze buurgemeente Heerlen heeft een sanctie voor verzuimen ingesteld. Verzuimers mogen de komende twee jaar niet meer deelnemen aan de cursus. Een oorzaak voor verzuim kan zijn dat vrouwen de cursus niet mogen bijwonen van hun man. Een oplossing hiervoor is de echtgenoot een contract te laten tekenen waarin hij akkoord gaat met het feit dat zijn vrouw een inburgeringscursus volgt en ook afmaakt.

Gemeente Vught

• Wij gaan bij het verzuimbeleid nog een stap verder. Verzuimers mogen bij ons nooit meer deelnemen aan een cursus.

• Gemeenten kunnen ook een buddy-systeem introduceren. Als je partner niet komt, moet je hem bellen en vragen wat de reden voor zijn afwezigheid is. Verder is sanctiebeleid een sluitstuk. Uitval moet al in een eerder stadium worden voorkomen. Dit kan bereikt worden door goede randvoorwaarden te creëren.

Gemeente Weert

• Probeer het aanbod zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de groep deelnemers. Daarbij werkt een enthousiaste teamleider ook stimulerend.

Gemeente Beek

• Wij hebben een sanctiebeleid volgens de wet Boete. Oudkomers hebben zich vrijwillig opgegeven en een overeenkomst getekend die rechtsgeldig is.

Gemeente Hellevoetsluis

• Uitval en verzuim voorkom je door middel van goede trajectbegeleiding. Daarnaast krijgt de deelnemer een bonus als het traject is afgerond.

Randvoorwaarden (kinderopvang)

Gemeente Zaltbommel

• Kinderopvang moet geen speciaal duaal traject zijn, maar behoort één geïntegreerd traject te zijn. Als de kinderen op school zitten of opgevangen worden door de kinderopvang, dan hebben moeders hun handen vrij om lessen te volgen. Vinden de cursussen dan ook nog eens op de school van hun kinderen plaats, dan komt dit ook nog eens de participatie op school ten goede.

Gemeente Amstelveen

• We zitten met het probleem dat de dagopvang niet met alles en iedereen rekening kan houden, daar is fysiek gewoon onvoldoende ruimte voor. Ook beschikken we over onvoldoende capaciteit voor gastouderopvang.

• We begrijpen dat de koppeling Voor- en Vroegschoolse opvang (VVE) en Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB) soms moeilijk is. Met name het onderbrengen van de 0-2 jarigen levert problemen op, zij gaan nog niet naar de peuterspeelzaal. Een oplossing zou kunnen zijn het persoons gebonden budget. Uit dit budget kan bijvoorbeeld de buurvrouw worden betaald die zo aardig is om even op de kinderen te passen, terwijl de moeder naar Nederlandse les gaat. Ook kan er gebruik worden gemaakt van gastouders. De contracten voor gastouders lopen dan via de kinderopvang.

Gemeente Rijswijk

• Met betrekking tot ons duale traject gericht op werk, hebben we afgesproken dat de oudkomers die een eigen bedrijf willen opzetten, zelf hun kinderopvang regelen. Voor oudkomers die in loondienst werken, hebben we wel kinderopvang geregeld. We voorzien echter problemen met betrekking tot de wet Basisvoorziening Kinderopvang (WBK) die waarschijnlijk per 1 januari 2005 in werking zal treden. In deze wet zijn oudkomers niet opgenomen en krijgen gemeenten alle kosten voor hun rekening.
• De Wet Basisvoorziening Kinderopvang (WBK) is nog slechts een wetsvoorstel. Dit betekent dat de Kamer zich er nog over moet buigen en de inhoud nog kan worden aangepast. Op 26 juni 2003 heeft in de Tweede Kamer nog een algemeen overleg over het wetsvoorstel plaatsgevonden. De plenaire behandeling vindt later plaats.
• Verder is het zo dat wanneer er een Wet Inburgering komt waarin ook oudkomers verplicht worden in te burgeren, oudkomers ook een plaats in de WBK moeten krijgen.

Gemeente Culemborg

• Wij hebben een traject opgesteld voor opvoeders met kinderen in de leeftijd van nul tot vier jaar. Terwijl de opvoeders les krijgen, worden de kinderen opgevangen door allochtone vrijwilligers in een duaal traject. Op deze manier sla je drie vliegen in één klap.

Gemeente Alphen aan den Rijn

• In Alphen aan den Rijn zitten we met het probleem van onvoldoende accommodatie. De plekken die we hebben voldoen niet aan de eisen voor kinderopvang. Hoe gaan we hiermee om?

Gemeente Culemborg

• Onze gemeente heeft bijvoorbeeld een timmerman ingehuurd om een aantal ruimten aan te passen aan de vastgestelde eisen. Tevens maken we gebruik van de gebouwen voor de naschoolse opvang.

Gemeente Ronde Venen

• Onze gemeente is bezig met het ontwikkelen van een opvoederstraject, waarbij de moeders zelf, als vrijwilliger, één dag per week meedraaien in de kinderopvang.

Randvoorwaarden (vervoer)

Gemeente Heuvelland

• Hoe krijgen we opleiders en deelnemers op dezelfde plek? De afstanden binnen onze gemeente zijn erg groot.

Culemborg

• Bij ons lag het cursuslokaal van het ROC iets buiten Culemborg. Hierdoor haakten veel deelnemers voortijdig af. Uiteindelijk hebben we de zaken omgedraaid. Nu komt de docent naar de leerlingen toe in plaats van de leerlingen naar de docent.

Kerkrade

• Het is wel een prijzige oplossing maar wij hebben ervoor gekozen uit eigen zak voor alle deelnemers een strippenkaart te kopen. Op deze manier kan iedereen naar de cursus komen.

Trajectbegeleiding

(Wie begeleidt de oudkomer?)

Gemeente Weert

• We zijn op dit moment bezig met een duaal traject gericht op opvoeders. We blijven hierbij dicht bij huis. Zo kijken we met betrekking tot de begeleiding naar het ROC, voor andere zaken richten we ons tot de GGD. Door met beide organisaties goede, contractuele afspraken te maken, kunnen we ze hier later op aanspreken.

Bepaling trajectinhoud

(Hoe ziet een duaal traject eruit. Met wie en welke afspraken maak je?)

Gemeente Appingedam

• Bij de bepaling van de trajectinhoud liepen we tegen een aantal problemen aan, zoals; op welk moment bouw je opvoedingsondersteuning in, waar richt je je op en wanneer betrek je er andere organisaties bij?
• Het Ministerie heeft niet precies omschreven wat duaal is en wat niet. Bespreek dit van tevoren goed met de accountant. Voordeel van een duaal traject is dat het geld nu uit meerdere potjes kan komen, dus niet alleen uit het potje voor bijvoorbeeld NT2 onderwijs. Ga vervolgens op zoek naar partners, welke organisaties zijn er gespecialiseerd in taal en ga met ze overleggen wat je doel is en wat je wilt bereiken. De gemeente Gouda werkt al langer met opvoedingstrajecten. Hun ervaringen staan beschreven op www.taskforce-inburgering.nl.

Gemeente Venlo

• Bij de bepaling van de trajectinhoud richten we ons op de opvoeders zelf. De trajectinhoud is afgestemd op de zaken waar ze dagelijks tegenaan lopen, zoals; begrijpen wat de leraar over je kind zegt of kunnen lezen wat er op het briefje van school staat. Vervolgens zijn we op zoek gegaan naar samenwerkingspartners op het gebied van taal, in ons geval was dat het ROC, maar het kunnen ook andere organisaties zijn. Samen zijn we tot een overeenkomst gekomen inzake de invulling van het traject.

Samenwerkingsverband Rijswijk

• Bij aanvang van het traject moet duidelijk zijn wat de wensen zijn. Vanuit het samenwerkingsverband hebben wij gekozen voor een duaal traject gericht op werk. We kwamen er achter dat oudkomers, vaak door onvoldoende kennis van de Nederlandse taal, op werk tegen allemaal kleine onbennuligheden aanliepen, zoals; vergeten te groeten bij binnenkomst, geen prettige avond/weekeinde wensen bij het naar huis gaan of geen koffie meenemen voor een collega als je zelf iets te drinken haalt. Ook onvoldoende kennis van de ? vaktaal? was een regelmatig voorkomend probleem. We hebben daarom met de uitvoeringsorganisaties afspraken gemaakt dat het gebruik van ? vaktaal? onderdeel uitmaakt van het NT2-programma.

Gemeente Culemborg

• Als je start moet duidelijk zijn wie je doelgroep is, dit leidt tot een beter resultaat. Ga bijvoorbeeld naar een bijeenkomst in een buurthuis. Daarbij is het handig een groep samen te stellen van oudkomers met dezelfde kenmerken en vervolgens hiervoor in te kopen. Zo vragen wij bij het ROC voor elke groep een aparte offerte aan.

•  

Werving en selectie

(Doen we het zelf of besteden we het uit. Met wie en welke afspraken maak je?)

Gemeente Culemborg

• We zijn op (be)zoek gegaan bij scholen en buurthuizen. Zo zijn we bijvoorbeeld op een themabijeenkomst van het consultatiebureau geweest. Hier kwamen veel vragen over de verzorging van kinderen in de leeftijd van nul tot twee jaar. Naar aanleiding van deze vragen hebben we een duaal traject samengesteld waarin zowel aandacht wordt besteed aan de Nederlandse taal als aan de verzorging van jonge kinderen.

Gemeente Naarden

• Wij hebben de toegangsdrempel verlaagd. Zo ligt ons cursuslokaal naast de moskee.

Gemeente Delfzijl

• De werving en selectie ligt bij GBA. Van hieruit wordt voorlichting gegeven. Ook zijn we naar bijeenkomsten voor opvoeders gegaan en hebben we gevraagd: "Wie wil zich opgeven?"

Gemeente Nunspeet

• Wij hebben twee bijeenkomsten georganiseerd op het gemeentehuis waar we gevraagd hebben naar de behoefte van oudkomers. De behoefte was te verdelen in twee groepen: oudere oudkomers en opvoeders. Vervolgens hebben we een traject samengesteld dat bestaat uit taallessen en uitstapjes naar bedijven/instanties voor de eerste groep oudkomers en een stage bij een vrijwilligersorganisatie, voor de groep opvoeders

Tot slot
Meer informatie over de Regeling Inburgering Oudkomers kan worden gevonden op de onderstaande websites. Tevens raden we gemeenten aan goede ideeën en oplossingen inzake de Regeling aan ons door te geven. De ideeën worden vervolgens op één van de websites geplaatst, zodat ze voor alle gemeenten toegankelijk zijn.

www.monitorinburgering.nl
www.integratie.net
www.inburgernet.nl
www.regelingeninburgering.nl

• 21 agustus 2003