Wet inburgering nieuwkomers

Plenaire Sessie conferentie

"Doorgeleiding staat aan het eind van het inburgeringsprogramma, maar moet vanaf het begin een rol spelen in het traject. Het bepaalt namelijk in belangrijke mate de kansen van de nieuwkomer in de toekomst." Met deze woorden opende Paul Schings van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de door het rijk georganiseerde conferenties over de doorstroom van nieuwkomers in februari 1999.

De Tweede Kamer heeft eind 1998 een motie aanvaard waarin de intentie staat dat nieuwkomers zoveel mogelijk aan werk moeten worden geholpen. Om dit te bereiken moeten gemeenten en Arbeidsvoorziening beter samenwerken. Arbeidsbureaus moeten extra zorg besteden aan nieuwkomers.
De reden voor deze speciale aandacht is dat naar schatting driekwart van de nieuwkomers (op termijn) graag wil werken, maar moeilijk aan de bak komt. De nieuwkomers die een baan hebben, doen vaak laag geschoold werk, dat niet past bij hun kwalificaties. De politiek vindt dat snel een einde moet worden gemaakt aan de precaire situatie van nieuwkomers op de arbeidsmarkt.

Volgens Schings moeten nieuwkomers een goed inburgeringsprogramma krijgen aangeboden. Dit programma moet vooruitlopen op de beroepsmogelijkheden van de nieuwkomer. Ook opleiding en ervaring tellen mee. Verder is van belang dat het programma een passend vervolg krijgt. Bijvoorbeeld door de nieuwkomer voor bemiddeling over te dragen aan het arbeidsbureau of commerciële uitzendorganisaties. Soms ook biedt gesubsidieerde arbeid, zoals een Melkert-baan, de nieuwkomer net het steuntje in de rug dat nodig is om een reguliere baan te vinden.

Andere nieuwkomers kunnen doorstromen naar vervolgonderwijs. Dat kan een beroepsopleiding zijn of hoger onderwijs (HBO of universiteit). Mensen die de Nederlandse taal nog onvoldoende beheersen kunnen gebruik maken van cursussen voor anderstaligen die worden aangeboden door de Regionale Opleidingencentra. Verder worden op verschillende plaatsen in het land schakelcursussen aangeboden. Deze cursussen zijn bedoeld voor anderstaligen die willen studeren in het middelbaar of hoger onderwijs, maar die niet voldoen aan het voor de opleiding vereiste niveau. Via een aangepaste training, die gemiddeld een jaar duurt, wordt de student voorbereid op de studie.

Voor sommige nieuwkomers is doorstroom naar werk of vervolgonderwijs onmogelijk. Dit is vaak het geval bij vrouwen die voor hun kinderen moeten zorgen. Soms vormen medische of psychische klachten een barrière. In dat geval krijgen nieuwkomers een programma aangeboden dat is gericht op maatschappelijke taken. Vrijwilligerswerk is bijvoorbeeld een goede opstap naar betaalde arbeid en kan een belangrijke bijdrage leveren aan de inburgering van nieuwkomers in de maatschappij.

Verandering
Volgens directeur bemiddeling A. Buskes van Arbeidsvoorziening Midden- en West Brabant heeft Arbeidsvoorziening inmiddels een stap in de goede richting gezet wat betreft de nieuwkomers. "Voorheen kwam het arbeidsbureau pas in zicht na het educatieve traject. Wij hebben gebroken met deze traditie en zetten in op vroegtijdige samenwerking met gemeenten en onderwijsinstellingen bij nieuwkomers." Buskes geeft toe dat pogingen tot overleg tussen deze partijen in het verleden niet altijd even succesvol waren, maar zij is ervan overtuigd dat de nieuwe aanpak van Arbeidsvoorziening voor verbetering zal zorgen. Een concreet voorbeeld hiervan is de aanpak in Amsterdam. In deze gemeente hebben de arbeidsbureaus een vaste consulent voor nieuwkomers. Deze consulent heeft regelmatig contact met de gemeente en overige instellingen.
De gemeente Delft kent een vergelijkbare opzet. Een medewerker van het informatiepunt voor nieuwkomers (BIND) is gedetacheerd bij het arbeidsbureau. Hij is vanaf het begin betrokken bij het traject voor nieuwkomers. "We hebben een organisatie die voldoet aan de wettelijke gestelde eisen en toch gaat het mis. Het inburgeringstraject is blijkbaar geen garantie voor succes", constateert wethouder Dick Rensen.
Uit recent onderzoek blijkt dat de helft van de nieuwkomers in Delft aan het einde van het begeleidingstraject niet bemiddelbaar is voor de arbeidsmarkt. Een groot deel blijft afhankelijk van een bijstandsuitkering. De aanpak voor nieuwkomers moet daarom volgens Rensen meer bieden dan een inburgeringsprogramma alleen. "Ook na inburgering moet volop in mensen worden geïnvesteerd. Het bedrijfsleven moet oog krijgen voor de noodzaak om deze groep in te schakelen. Dat is hard nodig voor onze economie. Als we nu vergeten om in hen te investeren, zitten we straks met veel onvervulde vacatures en een goed gevulde kaartenbak bij de sociale dienst."
De gemeente Delft werkt aan een vernieuwing van haar werkgelegenheidsbeleid. In de komende jaren worden extra middelen ingezet, onder andere voor activering van moeilijk bemiddelbare klanten van de sociale dienst, zoals alleenstaande ouders, mensen met medisch of psychische problemen, inburgeraars met onvoldoende taalniveau en jonge nieuwkomers.

Boekje
Naar aanleiding van de conferenties wordt een boekje gemaakt "Doorgeleiding: over de praktijk gesproken".
Deze bundel bevat een aantal voorbeelden uit de praktijk die tijdens de conferenties zijn behandeld. De bundel komt nog voor deze zomer beschikbaar. Deelnemers krijgen een gratis exemplaar toegestuurd. Overige geïnteresseerden kunnen de publicatie bestellen voor ƒ 29,95 (excl. btw en verzendkosten) bij Stimio Communicatie Projecten, tel. 0345 - 569 844.

terug naar boven