Service

Op deze servicepagina vindt u een overzicht van wat InburgerNet
nu al biedt en wat binnenkort op InburgerNet zal verschijnen.

ROC's

De Regionale Opleidingen Centra

Het schaalvergrotingsproces dat in de afgelopen jaren op het terrein van beroepsonderwijs en volwasseneneducatie heeft plaatsgevonden is voor de gewone buitenstaander bijna adembenemend. In snel tempo zijn bijvoorbeeld basiseducatie en VAVO opgenomen in de bijna ROC's die er inmiddels zijn. Deze ontwikkeling heeft er voor gezorgd dat de relatie tussen gemeenten en ROC's die voor het onderwijsonderdeel van het inburgeringsprogramma bijzonder belangrijk is, drastisch veranderd is. Maar ook voor de aansluitingsmogelijkheden na het inburgeringsprogramma biedt de vorming van ROC's nieuwe mogelijkheden. Daarom is het nuttig in het kader van InburgerNet ook inzicht te bieden in deze ontwikkeling.

Schaalvergroting

ROC's zijn regionale voorzieningen die educatief maatwerk verzorgen door opgebouwde expertise op het terrein van het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie in te zetten. De vorming van deze voorzieningen is er op gericht de deelnemers trajecten aan te bieden door verschillende onderwijssoorten heen, zodat een betere begeleiding en een efficiëntere aansluiting tot stand komen. De veelomvattendheid van de regionale voorziening moet bijdragen aan de toegankelijkheid van het onderwijs. En het ROC moet kunnen inspelen op de educatieve behoeften zoals die bij de omgeving leven. En die omgeving bestaat dan uit het bedrijfsleven, de deelnemers en de omringende samenleving. Want met name op het terrein van de educatie heeft het ROC de taak om bij te dragen aan de emancipatie van achtergestelde groepen, aan het bevorderen van de sociale cohesie en aan het bestrijden van de werkloosheid.
Maar de schaalvergroting heeft natuurlijk ook een aantal bedrijfseconomische aspecten. In een grotere instelling is het beter mogelijk om efficiënt om te gaan met gebouwen, personeel en geld, terwijl de schaalgrootte ook in de kostensfeer besparingen met zich mee kan brengen.

Relatie gemeente en ROC

Voor gemeenten is er met name door de schaalgrootte veel veranderd. De vaak gemeentelijke schaal van de basiseducatie en de zeer directe rol die de gemeente bij dat onderwijs had, is verdwenen. Er is een veel grotere afstand tussen de gemeente en het ROC tot stand gekomen, hoewel vaak nog dezelfde mensen, dezelfde gebouwen en dezelfde taken aanwezig zijn in beide instituties. De verhoudingen zijn echter essentieel veranderd. De gemeente is van direct bestuurder met een brede verantwoordelijkheid voor het geheel van een instelling terechtgekomen in de rol van opdrachtgever en contractpartner. En het ROC is een zelfstandige grote instelling die belang heeft bij een goede relatie met de contractpartner, in plaats van de subsidierelatie die voor subsidiegever en subsidienemer nog wel eens knellende banden vertoonde. In veel gevallen is het noodzakelijk voor gemeenten om op een veel grotere schaal samen te werken om een goede relatie met het ROC te bereiken: er zijn immers veel meer gemeenten dan ROC's. Het belang van de gemeente bij een goede onderwijsinfrastructuur is ongewijzigd gebleven: een goed beroepsonderwijs en een goede volwasseneneducatie is een voorwaarde voor de voortgaande economische en sociale ontwikkeling van de gemeente.

Veel van de activiteiten die in het kader van educatie binnen de ROC's plaatsvinden, komen tot stand op basis van een planning waarin de gemeenten een doorslaggevende rol hebben. In de andere sectoren wordt de planning veel meer bepaald door vraag en aanbod van bedrijfsleven en deelnemers. De activiteiten op het gebied van inburgering behoren tot de activiteiten die apart ingekocht worden door de gemeenten, net zoals scholing ingekocht wordt voor activering van cliënten van de gemeentelijke sociale dienst of voor de toeleiding naar de arbeidsmarkt voor zowel cliënten van de sociale dienst als van het arbeidsbureau.

Inkooprelatie

In de afgelopen jaren is al enige ervaring opgedaan met de inkooprelatie tussen gemeenten en ROC's. Het beeld dat daaruit naar voren komt is nog niet helemaal duidelijk. Wel zijn er inmiddels voorbeelden en modellen voor de manier waarop die inkoop geregeld wordt. Maar de ervaringen zijn nog pril: er is nog geen inzicht in de manier waarop de beide partijen zich aan de overeenkomsten houden, wat de effecten zijn, hoe de evaluatie plaatsvindt, kortom of alle doelen bereikt worden, die de partijen bij het begin van het contract voor ogen hadden.

Overeenkomsten

In het Handboek Regie is een bijlage opgenomen over de wijze waarop een overeenkomst voor het leveren van (een deel van) het inburgeringsprogramma tot stand kan komen. Daarin pleit men voor een raamovereenkomst, die de relatie voor een aantal jaren vastlegt en een productovereenkomst voor de uitvoering per jaar.

Het totaal van de inburgeringketen waarin het onderwijs in het Nederlands een essentiële rol speelt, maakt het overigens noodzakelijk om er voor te zorgen dat naast het vastleggen van de overeenkomsten ook heel precieze afspraken gemaakt worden op uitvoeringsniveau bijvoorbeeld over de afstemming van de begeleiding binnen en buiten het onderwijs.

Communicatie

De vorming van het ROC heeft tot doel betere onderwijstrajecten te bieden aan de deelnemers. De deelname van een nieuwkomer aan onderwijs binnen het biedt in dat opzicht het voordeel, dat het regelen van een vervolgtraject binnen het ROC na afloop van het inburgeringsprogramma gemakkelijk zou moeten verlopen. En soms zou het ROC ook kunnen bijdragen aan andere uitstroommogelijkheden, die niet in eerste instantie voor nieuwkomers waren opgezet.
De ontwikkeling van de ROC's die tot stand gekomen zijn op basis van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs heeft veel overhoop gehaald in onderwijsland. In sommige gevallen is dat ten koste gegaan van de bestaande communicatie tussen gemeente en instellingen. Nu het stof van veranderingen een beetje neerdaalt, blijkt dat er nog steeds een nauwe band moet bestaan tussen de gemeenten en de ROC's. De gemeenten hebben er belang bij om de ROC's goed als instrument in te zetten bij het bereiken van de maatschappelijke doelstellingen. De ROC's hebben een dubbel belang bij een goede relatie met de gemeente: het is een belangrijke partij bij de bepaling van de educatieve activiteiten, maar ook een belangrijke opdrachtgever voor aanvullende taken, zoals inburgering. Deze wederzijdse belangen vragen om een goede communicatie.

Nadere informatie over de Wet Educatie en Beroepsonderwijs is beschikbaar bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. (www.minocw.nl). Nadere informatie over de modelovereenkomst tussen gemeente en onderwijsinstelling vindt u bij het onderdeel Nederlands van het traject.