Het opleidingsaanbod van het COA

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft als zelfstandig bestuursorgaan de taak de opvang van mensen die op de vlucht zijn te verzorgen totdat er beslist is of er wel of geen verblijfsvergunning wordt verkregen op de asielaanvraag.

Tijdens deze eerste opvang worden de asielzoekers aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van:

• Het in contact komen met de samenleving buiten de centra;
• Het stimuleren van de zelfstandigheid en zelfwerkzaamheid.

Met name bij dit laatste punt spelen dagstructuur en opleiding een rol.
De afdeling Advies- en Consultatiepunt Dagstructurering van het COA heeft als kerntaak het bieden van ondersteuning voor het aanbod dagstructurering aan Asielzoekerscentra, Opvangcentra en aanvullende opvang. Dit is vanaf 1997 al een kerntaak.
Aan deze adviesfunctie wordt invulling gegeven middels begeleiding: er worden werkbezoeken gebracht aan AZC's en OC's, themadagen en workshops aangeboden voor vrijwilligers en professionals.

Af van vrijblijvendheid
Op dit moment zijn de AZC's en OC's in het aanbod van NT2 en Maatschappelijke Oriëntatie geheel zelfstandig.
Per AZC of OC is de uitvoering van het opleidingsaanbod daarom ook geheel verschillend geregeld: er kunnen uren ingekocht worden bij een ROC, met name op het gebied van toetsen en deskundigheidsbevordering of men kan zelf voor de scholing zorgen door het inzetten van vrijwilligers of er worden professionals ingehuurd. Eenduidige afspraken zijn er dus niet en verschillen daarom ook erg per AZC of OC.
Voor de doorstroom naar het Inburgeringstraject zou het een goede zaak zijn als de Centra beter gebruik maken van de lesmethoden die daar gebruikt worden.
Het COA wil van de vrijblijvendheid van aanbod en deelname af. Dit betekent dat er een verplicht aanbod voor de eerste opvang zou moet komen. De doorwerking van deze verplichting zou de volgende pluspunten met zich meebrengen:

• Voor de deelnemers is het vanzelfsprekend dat zij deelnemen aan de aangeboden lessen;
• Het ontwikkelen van een professioneel aanbod van NT2 en Maatschappelijke Oriëntatie is dan een vanzelfsprekendheid waardoor ook een betere afstemming met de doorstoomopleidingen plaats kan vinden;
• Vrijwilligers moeten goed opgeleid worden om op een verantwoorde manier scholing aan te bieden of er moeten professionals komen om het aanbod uit te voeren. Dit laatste heeft uiteraard financiële consequenties.

Het aanspreken van de AZC's en OC's op hun verantwoordelijkheid als er niet voldoende geboden wordt op deze manier mogelijk.
|Het speerpunt van de afdeling Advies- en Consultatie Dagstructurering van het COA voor 2000 en volgende jaren is een verantwoorde invulling te geven aan de trajectbegeleiding. Er moet contact zijn met alle bewoners van AZC’s, waardoor de begeleiding beter aan kan sluiten bij de interesse en de behoefte van de mensen.

Open Leercentra
In een aantal regio’s zijn er open leercentra opgezet waar vakgericht onderwijs gecombineerd wordt met Nederlandse taal. Politiek ligt de oprichting van deze Open leercentra gevoelig, daar dit teveel gericht zou zijn op inburgeren, hetgeen valse hoop aan de mensen zou kunnen geven.
De projecten die er zijn, zijn gericht op ‘kunnen redden’ en bijscholen van een vak dat men in het land van herkomst heeft geleerd, zoals timmeren, autotechniek, lassen en dergelijke. Eenvoudige werkmaterialen zijn dan ook het uitgangspunt, zodat de deelnemers het geleerde mogelijk in het eigen land weer kunnen gebruiken. Er wordt gewerkt met vrijwilligers die rekening houden met het feit dat de deelnemers terug moeten.
Soms wordt de deelnemers een stage aangeboden en het komt dan ook wel eens voor dat een stage omgezet kan worden in een baan als de deelnemer een verblijfstatus krijgt toegewezen.

Uitgaan van belangstelling
Het verzoek om scholing kan ook vanuit de asielzoeker zelf komen. Ieder centrum heeft een goed informatievolgsysteem waarin allerlei informatie opgeslagen kan worden, zodat een match mogelijk is van gelijk gestemde deelnemers met eenzelfde belangstelling.
Het huidige aanbod is erg afhankelijk van het beleid van het centrum en uiteraard van het feit of men voldoende vrijwilligers kan aantrekken om voor de begeleiding te zorgen.