|
Het traject is een stapsgewijze informatiebron over alle onderdelen van inburgering. Daarbij is er voor gekozen om niet alleen het directe traject van inburgering te volgen maar ook aandacht te besteden aan de voor-
geschiedenis en aan het vervolg.
Ama's
Vreemdelingen-
wet 2000 en inburgerings-
beleid
Voorbeelden van de nieuwe documenten en een beschrijving van de omwisseling
Een schematisch overzicht van bestaande en nieuwe vreemdelingen-
documenten
De nieuwe vreemdelingen-
wet 2000
(samenvatting)
|
 AMA-nota, 1 mei 2001
Terugkeer centraal in nieuw
ama-beleid
Ama-nota
Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers (ama's) die niet in aanmerking
komen voor een verblijfsvergunning op asielgronden, moeten terugkeren
naar het land van herkomst. Snelle beslissingen in asielaanvragen,
plaatsing van afgewezen of jokkende ama's in opvangcentra die gericht
zijn op terugkeer, onderzoek naar opvangmogelijkheden in
herkomstlanden, verdubbeling aantal gatecontroles en aanpak van
smokkel in ama's vormen de hoofdpunten in de ama-nota van
staatssecretaris Kalsbeek van Justitie die, na instemming door de
ministerraad, vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd.
Algemeen
De toestroom naar Nederland van ama's is de laatste jaren sterk
gestegen. Deze groei is niet goed voor het draagvlak van het
ama-beleid in de samenleving en zeker niet voor de kinderen zelf.
Slechts weinig kinderen die ontworteld of ontheemd raken, hebben
uiteindelijk baat bij de scheiding van ouders en hun omgeving. Het
belang van het kind staat in het ama-beleid centraal en vraagt in
beginsel om een herstel van de relatie met de ouders, familie of
sociale omgeving. De toestroom van ama's kan alleen worden omgebogen
als diegene die geen recht hebben op asiel daadwerkelijk terugkeren.
Gedurende de periode dat ama's in Nederland verblijven moeten dubbele
boodschappen zoveel mogelijk worden vermeden. Zolang de afgewezen ama
in Nederland verblijft staat de opvang in het teken van terugkeer.
Daarnaast is het onaanvaardbaar dat er uitgebreide netwerken bestaan
die veel geld verdienen aan de smokkel van kinderen. Vanwege de
actuele situatie is in het nieuwe ama-beleid gekozen voor een
consequent toelatings- en terugkeerbeleid, een intensivering van de
aanpak van illegale immigratie en een zichtbare scheiding in de
opvangmodaliteiten.
Toelating
Op een asielaanvraag moet zo spoedig mogelijk worden beslist. Ama's
die in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning asiel voor
bepaalde tijd (bijvoorbeeld omdat zij moeten worden aangemerkt als
vluchteling in de zin van het Vluchtelingenverdrag) worden voorbereid
op hun integratie in de maatschappij. Als een ama niet in aanmerking
komt voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd, wordt
direct onderzocht of terugkeer naar het land van herkomst mogelijk is.
Als dat niet het geval is en de ama heeft meegewerkt aan het
vaststellen van de identiteit en de terugkeermogelijkheden, dan wordt
aan de ama in beginsel een tijdelijke verblijfsvergunning voor een
jaar verleend. Deze vergunning kan twee keer met een jaar worden
verlengd. In deze periode wordt onderzocht of terugkeer alsnog
mogelijk is Bij het bereiken van de leeftijd van achttien jaar vervalt
de vergunning automatisch en zal de ama terugkeren op basis van het
reguliere terugkeerbeleid voor volwassenen. Dat betekent dat ama's in
de leeftijd van 15 tot 18 jaar niet in aanmerking zullen komen voor
voortgezet verblijf in Nederland. De 'jokkende' ama's (ama's die,
ongeacht hun
leeftijd, niet meewerken aan het vaststellen van hun identiteit of
terugkeermogelijkheden) krijgen in geen geval een tijdelijke
vergunning, maar worden wel opgevangen. Het frustreren van het
onderzoek heeft als negatief gevolg voor de betrokkene dat er geen
relevant tijdsverloop wordt opgebouwd in het kader van het
drie-jarenbeleid.
Om vast te kunnen stellen of de
betrokken persoon minderjarig is, waarmee het ama-beleid van
toepassing is, zal er een leeftijdsonderzoek plaatsvinden. Aan de hand
van botonderzoek kan worden vastgesteld of de betrokkene ouder of
jonger is dan twintig jaar. Binnenkort kan door middel van dit
onderzoek ook worden bepaald of een asielzoeker ouder of jonger is dan
vijftien jaar, wat van belang is voor de vraag of de asielzoeker in
aanmerking kan komen voor voortgezet verblijf. Als het botonderzoek
niet direct uitsluitsel kan bieden, kan na verloop van tijd een nieuw
onderzoek worden uitgevoerd. Tot nu toe kon de asielaanvraag van deze
jonge kinderen pas worden ingediend als de voogdij was geregeld.
Binnenkort is dat niet meer nodig, omdat de aanvraag wordt ingediend
door een speciale zaakwaarnemer. Dit levert een tijdwinst op van zes
weken tot drie maanden.
Terugkeer
Een minderjarige dient terug te keren als er, naar plaatselijke
maatstaven gemeten, adequate opvang aanwezig is, dan wel wanneer
opvang niet noodzakelijk is in verband met de zelfstandigheid van de
minderjarige in het land van herkomst. Of er adequate opvang aanwezig
is wordt beoordeeld aan de hand van de reguliere ambtsberichten over
de landen van herkomst van het ministerie van Buitenlandse zaken. Ook
ama's die de leeftijd bereiken van achttien jaar en nog geen drie jaar
in Nederland verblijven moeten terugkeren. Voor iedere ama (ongeacht
de leeftijd) die niet in het bezit is van reisdocumenten geldt dat er
een onderzoek naar de identiteit wordt opgestart. Door middel van
documentfouillering (sinds 1 april jl. mogelijk), uitbreiding
taalanalyse-capaciteit en gegevensuitwisseling met het land van
herkomst zal meer duidelijkheid bereikt worden over de identiteit van
de vreemdeling. Vanaf 1 oktober dit jaar staan kinderen met een foto
bijgeschreven in het Nederlandse paspoort waarmee het moeilijker wordt
voor de houders om minderjarigen als eigen kind mee te nemen en later
als ama in Nederland te presenteren. Ook zal bij de afgifte van visa
scherp worden gecontroleerd op documentfraude. In de landen van
herkomst zullen zes extra ILO's (Immigration Liaison Officers) worden
gestationeerd in het kader van pre-boarding checks. Ama's van zestien
jaar en ouder kunnen voortaan onbegeleid terugkeren, conform de
richtlijnen voor het alleengaand reizen van minderjarigen. Het IOM
(Internationale Organisatie voor Migratie) zal extra mensen inzetten
in de landen van herkomst bij de opvang van teruggestuurde ama's. Voor
de Chinese ama's is een pilot project opgestart. Van Chinese ama's
wordt verwacht dat zij door middel van een vragenlijst voldoende
aanknopingspunten geven om onderzoek naar de identiteit en naar
eventuele adequate opvang mogelijk te maken. Indien zij hieraan niet
meewerken, komen zij niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning.
Omdat zij minderjarig zijn worden zij opgevangen tot het moment van de
daadwerkelijke terugkeer Momenteel wordt onderzocht of het IOM een
kantoor kan vestigen in China. Bij het IOM in Nederland zal een
Chinese official gestationeerd worden. Ook zullen voortaan Chinese
identiteitsexperts ingeschakeld worden.
Opvang en voogdij
Er komt een splitsing in de opvangfaciliteiten van ama's: een
opvang gericht op terugkeer en één gericht op integratie. Alle ama's
worden gedurende de basisperiode (6 tot 9 maanden) centraal opgevangen
in de terugkeervariant. Daarmee wordt van meet af aan duidelijkheid
geboden aan de betreffende ama over zijn perspectief. Het Centraal
Orgaan opvang Asielzoekers verzorgt in de terugkeervariant de
materiële opvang en de begeleiding, terwijl De Opbouw zorgdraagt voor
de voogdij en opvang van ama's in de integratievariant opvangt. Alle
ama' s tussen de 0 -12 jaar worden na de basisperiode opgevangen in
pleeggezinnen. In de integratievariant worden ama's opgevangen aan wie
een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd wordt verleend of die
bij binnenkomst jonger zijn dan 15 jaar en een verblijfsvergunning
voor verblijf als alleenstaande minderjarige vreemdeling hebben
gekregen. Alle overige ama's verblijven in de terugkeervariant. Aan
hen wordt regulier onderwijs geboden maar dan met 'maatwerk' dat
gericht is op terugkeer. De Stichting De Opbouw blijft
verantwoordelijk voor de voogdij van alle ama's.
Preventie en aanpak mensensmokkel
In de beleidsplannen voor het openbaar ministerie, de politie en
de Koninklijke Marechaussee (KMar) is het tegengaan van mensensmokkel
één van de prioriteiten. Er zal extra aandacht besteed worden aan de
smokkel van ama's en de strafrechtelijke vervolging. Het aantal
controles aan de gate in het kader van grensbewaking door de KMar zal
worden verdubbeld tot 10.000. Een belangrijk aandachtspunt is het
verkrijgen van inzichten in de smokkelroutes. Daarvoor worden
uitgebreide analyses opgesteld waarbij informatie wordt gebruikt
vanuit de pilot op het aanmeldcentrum Zevenaar en de ILO's. Deze
analyses zijn van nut bij de uitvoering van het Mobiel Toezicht
Vreemdelingen van de KMar. Op regionaal niveau onderzoekt de politie,
in nauwe samenspraak met de Unit mensensmokkel, indicaties voor
strafbare feiten bij verdwijningen van ama's uit speciale
voorzieningen. Op nationaal niveau zal het WODC van het ministerie van
Justitie een onderzoek uitvoeren naar de vraag in hoeverre in
Nederland verblijvende allochtone gemeenschappen direct of indirect
betrokken zijn bij de smokkel van landgenoten.
Lees verder:
ama's
Handelingen Tweede Kamer
15 februari 2001
Kranten over ama's, |
|
