De procedure in het aanmeldcentrum

In het aanmeldcentrum vindt de eerste beoordeling van een asielaanvraag plaats. Voor deze beoordeling is maximaal 48 uur werktijd nodig. Deze 48 uur worden verspreid over een aantal werkdagen. Dit betekent doorgaans dat een asielzoeker vier tot zes werkdagen in het aanmeldcentrum verblijft. Hier vinden de gesprekken plaats die nodig zijn voor de eerste beoordeling van de asielaanvraag. Hieronder leest u stap voor stap hoe de procedure in het aanmeldcentrum verloopt.

Stap 1: de aanmelding
Om in Nederland asiel aan te vragen meldt de asielzoeker zich aan in een aanmeldcentrum van de IND. Er zijn twee aanmeldcentra in Nederland: in Schiphol en in Ter Apel.

Stap 2: de registratie
Bij de aanmelding stellen medewerkers van de Vreemdelingenpolitie de identiteit van de asiel­zoeker vast en registreren persoonlijke gegevens. Ook doorzoeken ze kleding en bagage. Verder maken ze foto’s van de asielzoeker en nemen ze vingerafdrukken af. Documenten, zoals paspoort, eventuele tickets of diploma’s, moeten ingeleverd worden voor onderzoek. In aanmeldcentrum Schiphol vindt de registratie plaats door de Koninklijke Marechaussee (Kmar).

Stap 3: de tijdelijke opvanglocatie
Als de asielzoeker zich heeft aangemeld in het aanmeldcentrum, gaat hij eerst naar een tijdelijke opvanglocatie. In de tijdelijke opvanglocatie zijn ook medewerkers van VluchtelingenWerk Nederland aanwezig. Voor de gesprekken gaat hij terug naar het aanmeldcentrum.

Aanmeldcentrum Schiphol
Een asielzoeker die zich heeft aangemeld op de luchthaven Schiphol of een andere buitengrens van Nederland gaat meestal binnen enkele uren na de aanmelding naar aanmeldcentrum Schiphol. De asielprocedure gaat direct na aankomst in het aanmeldcentrum van start.

Deze asielzoekers verblijven dus niet in een tijdelijke opvanglocatie.

Stap 4: terug in het aanmeldcentrum
Bij terugkomst in het aanmeldcentrum gaat de asielprocedure van start. Bij de Vreemdelingenpolitie ondertekent de asielzoeker de officiële asielaanvraag. Een medewerker van de Vreemdelingenpolitie brengt hem vervolgens naar een wachtruimte, in afwachting van het eerste gehoor.

Als een asielzoeker samen met een partner of echtgeno(o)t(e) een asielaanvraag heeft ingediend, voeren zij beiden een afzonderlijk gesprek met een medewerker van de IND. Kinderen van 15 jaar of ouder, die met hun ouder(s) meekomen, voeren ook een eigen gesprek.

Tolk
Het gesprek is in het Nederlands. Daarom is een tolk aanwezig. De tolk is onafhankelijk en heeft geen invloed op de asielprocedure. Meestal is de tolk persoonlijk bij het gesprek aanwezig; in sommige gevallen vertaalt de tolk via de telefoon.

1. Er is meer tijd nodig voor onderzoek. De asielzoeker gaat dan naar een opvanglocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). De asielprocedure wordt voortgezet vanuit het behandelkantoor. Over de procedure in het behandelkantoor is eveneens een factsheet beschikbaar.
2. De IND verwacht binnen 48 uur een beslissing te kunnen nemen over de asielaanvraag. De asielzoeker krijgt een tweede gesprek (nader gehoor, zie stap 7) in het aanmeldcentrum.

Vervolg procedure in het aanmeldcentrum

Stap 7: het nader gehoor
Het nader gehoor is een gesprek met een medewerker van de IND over de redenen van de asiel­aanvraag. Ook bij dit gesprek is een tolk aanwezig. Tijdens het gesprek kan de asielzoeker vertellen waarom hij zijn land van herkomst heeft verlaten. Vervolgens stelt een medewerker van de IND hier vragen over om een goed beeld van de situatie te krijgen. Voorafgaand aan het nader gehoor bereidt een rechtshulpverlener de asielzoeker op dit gesprek voor. Bij het nader gehoor mag ook een (rechts)hulpverlener aanwezig zijn.

Stap 8: het rapport en voornemen
De asielzoeker ontvangt een verslag van het nader gehoor. Als hij niet voldoet aan de voorwaar­den uit de Vreemdelingenwet, ontvangt hij een schriftelijk voornemen tot afwijzing van de asiel­aanvraag. Hierin staan de redenen voor deze afwijzing. Samen met de rechtshulpverlener krijgt de asielzoeker de tijd om het verslag en het voornemen door te nemen. Zij kunnen aanvullingen en correcties op het verslag indienen. Ook mag de asielzoeker zijn reactie (zienswijze) op het voornemen geven. De IND beslist op basis van deze reactie of het voornemen gehandhaafd blijft of dat de asielprocedure wordt voortgezet vanuit het behandelkantoor. In dat laatste geval gaat de asielzoeker naar een opvanglocatie van het COA.

Het kan ook zijn dat de IND naar aanleiding van het nader gehoor vindt dat er toch nader onder­zoek nodig is. In dat geval krijgt de asielzoeker wel een rapport van uw nader gehoor, maar geen voornemen. De asielaanvraag wordt dan verder behandeld in een behandelkantoor en de asiel­zoeker gaat dan naar een opvanglocatie van het COA.

Stap 9: de beslissing in het aanmeldcentrum
Als de IND van mening blijft dat de asielaanvraag niet terecht is, krijgt de asielzoeker een afwij­zende beslissing. Hij  moet Nederland verlaten. Deze beslissing wordt uitgereikt door een mede­werker van de Vreemdelingenpolitie. De asielzoeker kan beroep aantekenen tegen de afwijzende beslissing. Hij kan hierover overleggen met de rechtshulpverlener.

In beroep
De asielzoeker heeft een week de tijd om in beroep te gaan. De behandeling van het beroep mag hij niet in Nederland afwachten. Hierop is één uitzondering. De asielzoeker kan de rechter vragen om een voorlopige voorziening. De behandeling van de voorlopige voorziening mag hij meestal in Nederland afwachten. Als de rechter het beroep afwijst, moet de asielzoeker Nederland verlaten.

Vertrek uit Nederland
Als de aanvraag is afgewezen, moet de asielzoeker Nederland verlaten. Op de beslissing die hij ontvangt, staat aangegeven binnen welke termijn hij Nederland dient te verlaten. De asielzoeker is zelf verantwoordelijk voor het vertrek. Als hij binnen de aangegeven termijn niet zelfstandig vertrekt, kan hij uitgezet worden of onder toezicht moeten terugkeren. Voor hulp bij terugkeer kan de asielzoeker contact opnemen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). De IOM informeert hem over eventuele financiële steun en andere steun bij terugkeer.

Aanmeldcentrum Schiphol
Als de asielaanvraag is afgewezen in het aanmeldcentrum Schiphol, mag de asielzoeker niet zelf­standig terugkeren naar het land van herkomst. Hij wordt dan naar het grenshospitium gebracht, waar hij in afwachting van het vertrek uit Nederland verblijft. Het grenshospitium is een opvang­locatie voor vreemdelingen die niet in Nederland mogen blijven. Het is een gesloten opvangloca­tie die de asielzoeker niet zelfstandig kan verlaten.

Welke andere organisaties komt een asielzoeker tegen?

Behalve de IND komt de asielzoeker tijdens de procedure in het aanmeldcentrum medewerkers van verschillende andere organisaties tegen. Hieronder vindt u een overzicht van wat deze orga­nisaties doen.

Vreemdelingenpolitie
De Vreemdelingenpolitie is een onderdeel van de politie. De medewerkers van de Vreemdelingenpolitie registreren persoonlijke gegevens, nemen vingerafdrukken et cetera.

Koninklijke Marechaussee (Kmar)
De Koninklijke Marechaussee (Kmar) is verantwoordelijk voor de grensbewaking. Ook onderzoekt de Kmar de echt­heid van documenten. Op aanmeldcentrum Schiphol zorgt de Kmar voor het registreren van de gegevens, het nemen van vingerafdrukken et cetera.

VluchtelingenWerk Nederland
VluchtelingenWerk Nederland is een onafhankelijke organi­satie die de asielzoeker kan helpen bij de asielprocedure. Ook met andere vragen kan hij bij VluchtelingenWerk Nederland terecht. VluchtelingenWerk Nederland is aan­wezig in het aanmeldcentrum en in de verschillende opvanglocaties. Medewerkers van VluchtelingenWerk Nederland zijn regelmatig in de wachtruimtes te vinden.
Ze geven voorlichting over de asielprocedure en wonen soms het nader gehoor bij.

Stichting Rechtsbijstand Asielzoekers (SRA)
De Stichting Rechtsbijstand Asielzoekers (SRA) is een onafhankelijke organisatie. Zij zorgt voor een rechtshulp­verlener (advocaat) ter ondersteuning van de asielprocedure. De asielzoeker hoeft hier niet voor te betalen. Samen met deze rechtshulpverlener bereidt de asielzoeker zich voor op het nader gehoor. Ook bespreekt hij het nader gehoor na met de rechtshulpverlener van SRA.

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is verant­woordelijk voor de opvang van asielzoekers in Nederland. Deze organisatie zorgt bijvoorbeeld voor voedsel en onder­dak.

Andere factsheets

Over de asielprocedure heeft de IND verder de volgende factsheets:

• De asielprocedure in Nederland
• Welk land is verantwoordelijk voor een asielaanvraag? (over de Dublinprocedure)
• De procedure in het behandelkantoor

Daarnaast heeft het Ministerie van Justitie een factsheet m.b.t alleenstaande minderjarige asielzoekers:

• Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers (AMA’s): Terugkeer centraal in ama-beleid