Welk land is verantwoordelijk voor een asielaanvraag?
(over de Dublinprocedure)
Als bij een asielaanvraag duidelijke aanwijzingen zijn dat een ander land mogelijk verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag, start de zogenaamde Dublinprocedure1. Daarin stelt de IND vast welk land de aanvraag in behandeling moet nemen. Als dat land bekend is, moet de asielzoeker daar asiel aanvragen. Zolang de Dublinprocedure loopt, gaan we niet inhoudelijk op de asielaanvraag in.
In deze factsheet vindt u informatie over deze procedure.
Wanneer komt een asielzoeker in de Dublinprocedure?
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een asielaanvraag niet in Nederland, maar in een ander land moet worden behandeld. Dat is onder andere het geval als:
- De partner of het kind van de asielzoeker erkend vluchteling is in dat land.
- Dat land de asielzoeker een visum heeft verstrekt.
- De asielzoeker in dat land de Europese Unie is binnengereisd.
- De asielzoeker daar eerder een asielaanvraag heeft ingediend.
Wanneer gaat de Dublinprocedure van start?
De Dublinprocedure kan op twee momenten van start gaan:
- Tijdens de procedure in het aanmeldcentrum.
- Tijdens de procedure in het behandelkantoor.
Dat maakt voor het onderzoek niet uit. In beide gevallen verloopt het onderzoek hetzelfde.
De asielzoeker kan op verschillende manieren in deze procedure terechtkomen:
- Aan het begin van de asielprocedure worden zijn documenten ingenomen. Mogelijk tonen deze documenten aan dat hij eerst in een ander land dan Nederland is geweest. Dat andere land kan verantwoordelijk zijn voor de behandeling van de asielaanvraag.
- Verder worden vingerafdrukken van de asielzoeker afgenomen. Deze vingerafdrukken worden vergeleken met de gegevens in het nationale vingerafdrukkensysteem. Als de asielzoeker 14 jaar of ouder is, betrekken we ook het Europese vingerafdrukkensysteem (Eurodac) hierbij.
Nederland is verplicht de vingerafdrukken te vergelijken met andere vingerafdrukken van asielzoekers in Europa. Zo onderzoekt de IND of de asielzoeker al eerder in Nederland of in een ander land binnen Europa asiel heeft aangevraagd. Als blijkt dat de vingerafdrukken al in Eurodac voorkomen, legt de IND contact met het land waar de vingerafdrukken zijn afgenomen. Als blijkt dat de vingerafdrukken al in het nationale vingerafdrukkensysteem voorkomen, is het mogelijk dat de aanvraag als herhaalde aanvraag wordt behandeld.
Het onderzoek door de IND
De IND kan in landen waar Nederland een overeenkomst mee heeft gesloten een onderzoek laten doen naar de situatie van een asielzoeker. Dit kan op twee verschillende manieren:
.– Onderzoek naar personalia (bijvoorbeeld uw naam, geboorteplaats, nationaliteit).
.– Onderzoek naar vingerafdrukken via Eurodac (een Europees vingerafdrukkensysteem). Voor het doorgeven van inlichtingen aan een ander land is de schriftelijke toestemming van de asiekzoeker nodig.
Wat onderzoekt de IND?
In het onderzoek gaat het niet om de reden waarom asiel wordt aangevraagd. Het gaat alleen over
de vraag in welk land de aanvraag moet worden ingediend dan wel de reeds ingediende aanvraag moet worden afgewacht. In het onderzoek kunnen de volgende zaken aan de orde komen:
- Identiteitsgegevens en/of die van leden van het gezin2.
- Identiteits- en reisdocumenten.
- Andere gegevens over identiteit.
- Verblijfplaatsen en reisroutes.
- De door een ander land afgegeven verblijfstitels of visa.
- De plaats waar een asielaanvraag is ingediend.
- De datum waarop een eventueel vroegere asielaanvraag is ingediend en de datum waarop de huidige aanvraag is ingediend.
- De stand van zaken van de procedure en een eventueel (eerder) genomen beslissing in Nederland of elders.
Wat zijn de gevolgen?
Als blijkt dat een ander land de asielaanvraag moet behandelen, vraagt de IND dat land deze behandeling over te nemen. De IND geeft dan geen inhoudelijk oordeel over de aanvraag. Als een ander land de behandeling overneemt, reist de asielzoeker binnen zes maanden na hun reactie
naar dat land. Daar wordt de aanvraag dan inhoudelijk behandeld.
De Dublinprocedure stap voor stap
Hieronder vindt u stap voor stap uitgelegd hoe de procedure verloopt.
Stap 1: Het gehoor
De procedure start met een gehoor (dat noemen we het Dublingehoor). Een rechtshulpverlener bereidt de asielzoeker daarop voor. Er is ook een tolk bij dit gesprek. Het gesprek is bedoeld om vast te stellen welk land verantwoordelijk is voor de aanvraag. De asielzoeker krijgt tijdens dit gehoor de gelegenheid om aan te geven waarom hij vindt dat Nederland de asielaanvraag in
behandeling moet nemen.
Stap 2: De beoordeling
Na het gehoor beoordeelt de IND welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag. Dat kan Nederland zijn of een ander land waarmee Nederland een verdrag heeft geslo
ten. Ook beoordeelt de IND of zij dit land hierover benaderen.
2] Gezinsleden (voorzover het gezin al in het land van herkomst bestond, de volgende leden van het
gezin van de asielzoeker die op het grondgebied van de lidstaat aanwezig zijn):
- de echtgenoot of de ongehuwde partner met wie een duurzame relatie wordt onderhouden;
- de minderjarige kinderen van paren (zie punt 1) of van de asielzoeker, mits zij ongehuwd en afhankelijk zijn, ongeacht of zij volgens de nationale wetgeving wettige, buitenechtelijke of geadopteerde kinderen zijn;
- de vader, moeder of voogd wanneer de asielzoeker of vluchteling minderjarig en ongehuwd is.
Stap 3: Het voornemen
De asielzoeker krijgt een verslag van het gehoor. Als een ander land verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag, krijgt hij een ‘voornemen tot afwijzing’ van de asielaanvraag. Dit houdt in dat de IND niet inhoudelijk op de asielaanvraag ingaat, maar dat een ander land dit zal moeten doen.
Stap 4: Uw reactie
De asielzoeker kan zijn reactie (zienswijze) geven op het oordeel van de IND. Samen met de rechtshulpverlener krijgt hij de tijd om het verslag en het voornemen door te nemen. Bij het verslag kan de asielzoeker aanvullingen en wijzigingen geven. De IND beslist op basis daarvan of het voornemen blijft zoals het is of wordt aangepast.
Stap 5:Verzoek tot overname
Als de IND bij haar standpunt blijft, doet ze een ‘verzoek tot overname of terugname’. Het kan zijn dat zo’n verzoek al eerder is gedaan (toen de asielzoeker in het aanmeldcentrum verbleef ). In dat geval blijft dat verzoek gehandhaafd. In zo’n verzoek vraagt de IND aan het andere land de behandeling van de asielaanvraag over te nemen. Als dit land met het verzoek instemt, draagt de IND de asielzoeker over aan de autoriteiten van dat land.
Stap 6: Overdracht naar ander land
Als de IND de asielzoeker overdraagt aan een ander land, krijgt hij een beschikking (beslissing) waarin dit staat vermeld. De overdracht vindt uiterlijk zes maanden na de aanvaarding van het overname-/terugnameverzoek plaats.
In beroep
De asielzoeker heeft de mogelijkheid in beroep te gaan tegen de beschikking. Hoeveel tijd hij daarvoor heeft, hangt af van de vraag of hij in de aanmeldcentrumprocedure zit of niet.
- In de aanmeldcentrumprocedure heeft de asielzoeker één week de tijd om in beroep te gaan. De behandeling van het beroep mag hij niet in Nederland afwachten. Wel kan hij de rechter vragen om een voorlopige voorziening om het beroep toch in Nederland te mogen afwachten. Als de rechter het beroep afwijst, wordt de asielzoeker uiterlijk zes maanden na akkoord op het verzoek overgedragen aan het land dat de asielaanvraag in behandeling neemt.
- Buiten de aanmeldcentrumprocedure heeft de asielzoeker vier weken de tijd om in beroep te gaan. De behandeling van het beroep mag hij niet in Nederland afwachten. Wel kan hij de rechter vragen om een voorlopige voorziening om het beroep toch in Nederland te mogen afwachten.
Mogelijke uitkomsten en gevolgen
Het onderzoek van de IND kan twee uitkomsten hebben:
- De IND stelt vast dat Nederland verantwoordelijk is voor de asielaanvraag. In dat geval blijft de asielzoeker in Nederland tot de IND heeft vastgesteld of de aanvraag wel of niet ingewilligd kan worden. De asielzoeker blijft dan in het opvangcentrum van het COA. De asielaanvraag wordt verder overgenomen door het behandelkantoor van de IND.
- De IND stelt vast dat een ander land verantwoordelijk is voor de asielaanvraag. In dat geval moet de asielzoeker daar asiel aanvragen dan wel de behandeling afwachten van de aanvraag die hij daar eerder had ingediend. De IND verzoekt dit land de asielaanvraag over of terug te nemen. Het land waar een verzoek tot overname is ingediend, moet hierop in principe binnen twee maanden reageren. Als een land akkoord gaat met het verzoek, reist de asielzoeker binnen zes maanden na het akkoord naar dit land. Het kan ook minder lang duren.
1] Deze werkwijze is vastgelegd in de Verordening van de Europese Raad (EG 343/2003), voorheen de ‘Overeenkomst van Dublin.’ Vandaar dat we spreken over de ‘Dublinprocedure’
