De procedure in het behandelkantoor
Als uit het vooronderzoek van de asielaanvraag in het aanmeldcentrum is gebleken dat er meer tijd nodig is voor nader onderzoek vindt een vervolgonderzoek plaats in een behandelkantoor van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De asielzoeker mag de beoordeling van de asielaanvraag in Nederland afwachten. In de tussenliggende tijd verblijft hij in een opvanglocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
In deze factsheet kunt u lezen hoe de procedure in het behandelkantoor verloopt.
De procedure in het behandelkantoor stap voor stap
In het behandelkantoor vindt nader onderzoek plaats naar de asielaanvraag. Daar neemt de IND een nader gehoor af (dit is een gesprek over de asielmotieven). Daarna wacht de asielzoeker de beslissing over de asielaanvraag af in het opvangcentrum. Hieronder leest u stap voor stap hoe de procedure in het behandelkantoor verloopt.
Stap 1: de doorverwijzing naar het behandelkantoor
De IND kan u op drie momenten doorverwijzen van het aanmeldcentrum naar de procedure in
het behandelkantoor:
- na het eerste gehoor (gesprek over identiteit, nationaliteit en reisroute);
- na het nader gehoor (gesprek over de asielmotieven);
- na het indienen van de zienswijze (reactie op het voornemen).
Stap 2: het nader gehoor
Het nader gehoor is een gesprek met een medewerker van de IND over de redenen van de asielaanvraag. Tijdens het gesprek krijgt de asielzoeker de gelegenheid om te vertellen waarom hij zijn land van herkomst heeft verlaten. Vervolgens stelt een medewerker van de IND hier vragen over, om een goed beeld van de situatie te krijgen. Het gesprek vindt plaats in het Nederlands. Bij het gesprek is een beëdigde en onpartijdige tolk aanwezig. Bij dit gesprek mag ook een (rechts)hulp-verlener aanwezig zijn.
Als de asielzoeker het verhaal liever aan een vrouw vertelt, zal zo mogelijk een vrouwelijke medewerker van de IND het nader gehoor afnemen. Er kan ook een vrouwelijke tolk aanwezig zijn bij het gesprek. Heeft de asielzoeker er bezwaar tegen om zijn verhaal aan een vrouw te vertellen, dan kan dit ook worden aangeven bij de IND. Het gesprek zal in dat geval plaatsvinden met een mannelijke INDmedewerker en een mannelijke tolk.
Stap 3: het rapport
De medewerker van de IND maakt een verslag van het nader gehoor. Dit verslag, ook wel ‘rapport nader gehoor’ genoemd, krijgt de asielzoeker na afloop van het gehoor. Samen met een rechtshulpverlener krijgt de asielzoeker de tijd om het rapport door te nemen. Bij het rapport kan hij aanvullingen en correcties geven. De IND betrekt zowel het rapport als de reacties bij de beslissing.
Stap 4: het voornemen
Als de asielzoeker niet voldoet aan de voorwaarden uit de Vreemdelingenwet, ontvangt hij een schriftelijk voornemen tot afwijzing van de asielaanvraag. Hij krijgt dit via de rechtshulpverlener of een medewerker van de Vreemdelingenpolitie in de opvanglocatie. In het voornemen staat waarom de IND van plan is de asielaanvraag af te wijzen. Samen met de rechtshulpverlener krijgt de asielzoeker enkele weken de tijd om het voornemen door te nemen. Hij mag zijn reactie geven op het voornemen. De IND weegt de reactie (zienswijze) mee bij de beslissing over de aanvraag.
Stap 5: de beslissing
De IND neemt in principe binnen zes maanden na het indienen van de asielaanvraag een beslissing. Soms is er meer tijd nodig om onderzoek te doen. De beslistermijn kan dan met maximaal zes maanden worden verlengd.
Voor bepaalde groepen asielzoekers kan de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie de beslistermijn met maximaal een jaar verlengen. Dat kan gebeuren als:
- De algemene veiligheidssituatie in het land van herkomst daar aanleiding toe geeft;
- Uit een bepaald land of een bepaalde regio een bijzonder groot aantal asielaanvragen komt.
Overigens neemt de medewerker die het nader gehoor afneemt, niet de beslissing over de asielaanvraag. Dat doet een andere medewerker.
De beslissing (beschikking) krijgt de asielzoeker van de rechtshulpverlener of van een medewerker van de Vreemdelingenpolitie. Er zijn twee mogelijke uitkomsten:
- de asielaanvraag wordt afgewezen.
- de asielaanvraag wordt ingewilligd.
In beroep
Als de asielzoeker een afwijzende beslissing heeft gehad, kunt hij hiertegen in beroep gaan.
Hij heeft hiervoor vier weken de tijd. De behandeling van het beroep mag hij in beginsel in
Nederland afwachten. De (rechts)hulpverlener adviseert over het indienen van een beroep.
Als de rechter uiteindelijk negatief beslist, moet de asielzoeker Nederland verlaten.
Vertrek uit Nederland
Als de aanvraag is afgewezen, moet de asielzoeker Nederland verlaten. Op de beslissing die de asielzoeker ontvangt, staat aangegeven binnen welke termijn hij Nederland dient te verlaten. De asielzoeker is zelf verantwoordelijk voor het vertrek. Als hij binnen de aangegeven termijn niet zelfstandig vertrekt, kan hij uitgezet worden of onder toezicht moeten terugkeren. Voor hulp bij terugkeer kunnen asielzoekers contact opnemen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). De IOM informeert over eventuele financiële steun en andere steun bij terugkeer.