Het traject is een stapsgewijze informatiebron over alle onderdelen van inburgering. Daarbij is er voor gekozen om niet alleen het directe traject van inburgering te volgen maar ook aandacht te besteden aan de voorgeschiedenis en aan het vervolg.

De gemeente (evt. uitbesteed aan Bureau Nieuwkomers) is verantwoordelijk voor de coördinatie van alle onderdelen van het inburgeringsprogramma. Dan zal zij wel in contact moeten komen met de nieuwkomer. Hoe kan dat nu het best gebeuren?

Werving en voorlichting moet er voor zorgen dat alle nieuwkomers een inburgeringsonderzoek ondergaan. Op grond van dat onderzoek kan worden vastgesteld in hoeverre het voor de nieuwkomer noodzakelijk is een educatief programma op maat te volgen.

Bereik van de doelgroepen

In het geval het een nieuwkomer betreft die via een asielprocedure Nederland is binnengekomen, dan kan deze op de volgende manier bereikt worden. Nadat de nieuwkomer in het opvangcentrum een vergunning tot verblijf is uitgereikt, wordt hij uitgeplaatst in een gemeente. In deze gemeente van eerste vestiging dient de nieuwkomer zich in te schrijven in de gemeentelijke basisadministratie (GBA). Bij inschrijving wordt hem een aanmeldingsformulier of uitnodiging voor het inburgeringsonderzoek uitgereikt.

Een nieuwkomer met een machtiging tot voorlopig verblijf kan op het moment van inschrijving in de eerste gemeente van vestiging een formulier of uitnodiging worden uitgereikt. Pas vanaf het moment dat de vergunning tot verblijf wordt uitgereikt, dient de nieuwkomer binnen zes weken het ingevulde formulier te retourneren.

Het toekennen van een vergunning aan een nieuwkomer wordt via het Vreemdelingen Administratie Systeem (VAS) in het GBA opgenomen. De gemeente weet dus eerder dan de nieuwkomer zelf wanneer de vergunning verleend wordt. De gemeente kan dan de nieuwkomer een brief sturen, waarin staat dat de nieuwkomer binnenkort de vergunning krijgt en dat het reeds bij inschrijving in het GBA aan hem uitgereikte formulier ingevuld moet worden teruggestuurd naar de gemeente. Bijgevoegd uiteraard een kopie van het formulier. Op deze wijze wordt de nieuwkomer nog eens aan het formulier herinnerd en kan de gemeente vast starten met de voorbereidingen voor het inburgeringsonderzoek.

Een nieuwkomer met de Nederlandse nationaliteit moet zich binnen vijf dagen na vestiging inschrijven in het GBA. Bij inschrijving kan het formulier overhandigd worden.

Meldingsplicht

Alle nieuwkomers zijn verplicht zich binnen 6 weken na inschrijving in het GBA aan te melden bij de instantie die het inburgeringsonderzoek uitvoert. De afdeling die belast is met de coördinatie van het inburgeringsbeleid kan daar ook de gegevens van de nieuwkomers die zich in de gemeente vestigen vandaan krijgen.Van nieuwkomers die zich, vanuit een opvangcentrum in een gemeente vestigen worden vaak gegevens, na inschrijving in het GBA, aangeleverd door het opvangcentrum. In diverse gemeenten zijn er afspraken gemaakt met de sociale diensten om nieuwkomers, die een aanvraag ten behoeve van een uitkering doen, door te verwijzen naar de coördinerende instelling. Andere gemeenten ontvangen gegevens van de vreemdelingenpolitie.

Procedures

Het is de bedoeling dat nieuwkomers uit zichzelf of via doorverwijzing vanuit andere instellingen bij de gemeente/bureau nieuwkomers terecht komen. Toch is soms actieve werving nodig.
De procedure voor melding wordt door de gemeente vastgesteld. Er zijn verschillende procedures denkbaar die de nieuwkomer kunnen helpen bij de verplichting zich te melden voor het inburgeringsonderzoek. Een voorbeeld wordt hieronder gegeven.

Werving

Aanlevering aspiranten:
* opgave Vreemdelingendienst van vreemdelingen die een verblijfstatus hebben ontvangen;
* opgave van Burgerzaken van persoenen die zich vanuit Aruba en de Antillen rechtstreeks in de gemeente hebben gevestigd;
* spontane melders;
* aanmelders via educatieve instellingen.

Alle personen die als nieuwkomer aangemerkt kunnen worden, worden geregistreerd en ontvangen een uitnodigingsbrief voor een voorlichtingsavond (vertaling in diverse talen).

Voorlichting

1. Mogelijkheden om nieuwkomers te bereiken:
* informatiebijeenkomsten (zie hieronder)
* schriftelijke oproepen (in diverse talen)
* huisbezoeken
* inschakelen van organisaties van minderheden en vluchtelingen
2. Organisatie van een voorlichtingsavond voor nieuwkomers (door vooraf mensen in te roosteren kan per taalgroep een avond ingeroosterd worden).
3. Uitnodigingsbrief versturen:
* check: heeft de nieuwkomer een uitkering?
* check: zit de nieuwkomer wellicht reeds in een traject?
* na uitnodiging: kopie uitnodigingsbrief in dossier van nieuwkomer
4. Op basis van de uitgenodigde nieuwkomers voor de voorlichtingsavond kan reeds het verwachte aantal intakes ingeroosterd worden.
5. Tijdens de bijeenkomst komt aan de orde:
* collectief: inburgeringsprogramma in het algemeen
* individueel: afspraken voor de inburgeringsintake
* gegevens noteren van spontane melders
6. Onmiddellijk na de voorlichtingsavond geschiedt:
* registratie van aan- en afwezigen
* verwerken van de afspraken voor inburgeringsintakes
* spontane melders toetsen aan de criteria en vervolgens uitnodigen voor een intake danwel afwijzen (-verwijzen naar het reguliere onderwijs)
7. Nieuwkomers met een uitkering, die niet verschenen op de voorlichtingsbijeenkomst ontvangen een tweede uitnodiging voor een dergelijke bijeenkomst, waarin tevens gewezen wordt op het sanctiebeleid. Nieuwkomers zonder uitkering en VVTVers krijgen huisbezoek om de reden te achterhalen voor het niet-verschijnen en zullen worden gestimuleerd om alsnog deel te nemen.

Voorselectie

De nieuwkomer kan voor de melding gebruik maken van een formulier, dat hij of zij na invulling aan de gemeente toezendt.
De gegevens op het formulier betreffen in ieder geval de verblijfstatus, de reden van verblijf in Nederland, de genoten opleiding, de mate van kennis van de Nederlandse taal en de Nederlandse samenleving. Op grond van deze gegevens kan de gemeente een eerste selectie maken of de nieuwkomer valt onder de doelgroep voor inburgering.
Het gebruik van een dergelijk formulier heeft verschillende voordelen. De nieuwkomer kan na invulling een redelijke schatting maken of hij behoort tot de doelgroep. Ook een eerste selectie door de gemeente kan met zo'n formulier op eenvoudige wijze plaatsvinden.

Organisatie

Om nieuwkomers te bereiken zal een intensieve voorlichting moeten worden opgezet via de lokale migrantenmedia, VluchtelingenWerk, en regionale organisaties voor buitenlanders. Er zullen in dat geval ook afspraken gemaakt moeten worden met arbeidsvoorziening en gemeentelijke instanties als de afdeling Burgerzaken (met name) en de Sociale dienst over het doorverwijzen van nieuwkomers die in aanmerking komen voor een intakegesprek.

Tip:

Het is handig als het dossier dat ontstaan is bij de opsporing van nieuwkomers zo vormgegeven wordt, dat het eenvoudigweg aan de inburgeringsintake overgedragen of meegenomen kan worden. Dit is dan het prille begin van het inburgeringsdossier. Hierin zitten dan de volgende gegevens:

• clientnummer bij de sociale dienst
• uitdraai uit bevolkingsregister
• andere persoonsgegevens
• uitkeringsgegevens