Er is onderzoek gedaan naar de verschillen in wensen en leerbehoeften van drie groepen nieuwkomers: de vluchtelingen, de traditionele nieuwkomers en de positieverbeteraars.
De gevonden verschillen zijn uiteraard een indicatie van de gemene deler, waarbij individuele verschillen onzichtbaar blijven. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen bijdragen aan de adequate vormgeving van op maatwerk gerichte educatie. Om uitval en teleurstelling onder de cursisten en onder de onderwijsaanbieders te voorkomen, zullen de verschillende wensen en behoeften meegewogen moeten worden in de organisatie en invulling van het onderwijsaanbod.

Gemeenschappelijke kenmerken

De drie groepen hebben, naast verschillen, gemeenschappelijke kenmerken die gelden voor een ruime meerderheid.

De meeste nieuwkomers in Nederland:

• zijn jonger dan 30 jaar
• zijn in het bezit van een diploma VO of lager opgeleid
• hebben geen betaald werk en willen werk vinden
• hechten veel belang aan een goede beheersing van de Nederlandse taal en willen hiertoe cursussen volgen
  

Vluchtelingen:

• zijn iets ouder
• zijn hoger opgeleid
• hebben meer cursuservaring
• hebben meer vreemdetalenkennis
• waren in land van herkomst vaak nog in opleiding
• zijn niet-werkend
• hebben sterke behoefte werk te vinden

wat betreft inburgering en toekomstperspectief:

• aarzelen vaker of zij in Nederland willen blijven
• voelen zich minder thuis in Nederland
• hebben relatief veel Nederlandse kennissen
• nemen vaker deel aan sociaal-culturele activiteiten dan aan religieuze activiteiten

wensen ten aanzien van educatie:

• hebben een voorkeur voor lessen door de week
• hebben een voorkeur voor relatief intensieve lessen
• zien weinig belemmeringen wat betreft tijd en prijsinvestering
• noemen uitbreiding eigen ontwikkeling mede een motivatie voor het volgen van een cursus
  

Traditionele nieuwkomers
(gezinsvormers en -herenigers)

• zijn jonger
• zijn vaker gehuwd of samenwonend
• zijn lager opgeleid
• hebben weinig vreemde talenkennis
• hebben soms betaald werk
• werken vaker in eigen huishouding
• zijn minder gericht op betaald werk

wat betreft inburgering en toekomstperspectief

• willen in Nederland blijven
• hebben minder vaak Nederlandse kennissen
• nemen weinig deel aan activiteiten met Nederlanders

wensen ten aanzien van educatie:

• hebben een voorkeur voor cursussen overdag
• hebben een voorkeur voor minder intensieve cursussen
• hebben een voorkeur voor iets langer lopende cursussen
• noemen de moeilijkheidsgraad van de cursus vaker als belemmering
• hebben vooral een voorkeur voor een specifieke cursus Nederlandse taal
• hebben minder voorkeur voor een beroepsgericht cursus
  

Positieverbeteraars

• zijn vooral mannen
• hebben vaker voortgezet onderwijs gevolgd
• hebben talenkennis van verschillende talen
• werken vaker of zijn werkzoekend

wat betreft inburgering en toekomstperspectief:

• hebben een minder expliciete wens om in Nederland te blijven

wensen ten aanzien van educatie

• hebben vaker een voorkeur voor cursussen 's avonds en/of in het weekeinde
• hebben een voorkeur voor minder intensieve cursussen
• hebben een voorkeur voor kort lopende cursussen
• noemen vaker als belemmering om een cursus te volgen de moeilijke combinatie met werk
• noemen vaker prijs als en belemmering
• hebben de minst sterke leerbehoefte voor cursus Nederlands
• noemen als motivatie voor een cursus vooral het arbeidsperspectief
• noemen minder vaak sociale redzaamheid en eigen ontwikkeling